Όταν η λοίμωξη γίνεται απειλή για τη ζωή
Η σήψη απαιτεί γρήγορη αναγνώριση από το πλήρωμα ασθενοφόρου
Ο θάνατος του πρωταθλητή του NASCAR Kyle Busch, στις 21 Μαΐου 2026, από σοβαρή πνευμονία που εξελίχθηκε σε σήψη, έφερε ξανά στο προσκήνιο μια επείγουσα κατάσταση που συχνά δεν αναγνωρίζεται έγκαιρα. Σύμφωνα με δημοσιευμένες πληροφορίες, παρουσίαζε για ημέρες συμπτώματα από το αναπνευστικό, μεταξύ των οποίων δύσπνοια και αιμόπτυση, πριν βρεθεί χωρίς ανταπόκριση. Το περιστατικό επιβεβαιώνει κάτι που τα πληρώματα ασθενοφόρου πρέπει να έχουν πάντα στο μυαλό τους: μια λοίμωξη μπορεί να πάψει πολύ γρήγορα να είναι «μια ίωση», «μια ουρολοίμωξη» ή «μια πνευμονία» και να εξελιχθεί σε κατάσταση άμεσου κινδύνου για τη ζωή. (Official Site Of NASCAR)
Το παρόν κείμενο αποτελεί προσαρμογή του αρχικού ξενόγλωσσου άρθρου για τη σήψη στην ελληνική προνοσοκομειακή πραγματικότητα και στον ρόλο του πληρώματος ασθενοφόρου.
Η σήψη δεν είναι «απλώς μια σοβαρή λοίμωξη»
Η σήψη είναι η απειλητική για τη ζωή δυσλειτουργία οργάνων που προκαλείται όταν η αντίδραση του οργανισμού σε μια λοίμωξη απορρυθμίζεται. Με απλά λόγια, ο οργανισμός δεν παλεύει απλώς με ένα μικρόβιο ή έναν ιό· αρχίζει να καταρρέει εξαιτίας της ίδιας της ακραίας αντίδρασής του στη λοίμωξη.
Ο ασθενής μπορεί να ξεκινήσει με συμπτώματα που φαίνονται καθημερινά: πυρετό, βήχα, αδυναμία, εμετούς, πόνο στη μέση, δυσουρία ή ένα μολυσμένο τραύμα. Μέσα σε λίγες ώρες, όμως, μπορεί να εμφανίσει ταχύπνοια, ταχυκαρδία, υπόταση, διαταραχή επιπέδου συνείδησης, υποξαιμία, ψυχρό ή κηλιδωτό δέρμα και τελικά σηπτική καταπληξία.
Η Surviving Sepsis Campaign 2026 χαρακτηρίζει τη σήψη και τη σηπτική καταπληξία επείγοντα ιατρικά συμβάντα και τονίζει ότι η έγκαιρη αναγνώριση και θεραπεία είναι κρίσιμες για την έκβαση. Οι νεότερες οδηγίες καλύπτουν όχι μόνο το νοσοκομείο, αλλά και το άμεσο προνοσοκομειακό περιβάλλον, δηλαδή ακριβώς το πεδίο στο οποίο δρα το πλήρωμα ασθενοφόρου. (Society of Critical Care Medicine (SCCM))
Στην Ελλάδα ο ασθενής συχνά δεν καλεί για «σήψη»
Στην καθημερινότητα του ΕΚΑΒ, ελάχιστοι ασθενείς ή συγγενείς θα καλέσουν στο 166 ή στο 112 λέγοντας «υποψιάζομαι σήψη». Η κλήση συνήθως θα δοθεί με πολύ πιο γενικούς όρους: «η γιαγιά είναι πολύ πεσμένη», «ο πατέρας μου έχει πυρετό και δεν επικοινωνεί καλά», «έχει δύσπνοια και είναι χλωμός», «έπεσε στο μπάνιο», «δεν σηκώνεται από το κρεβάτι», «μετά το χειρουργείο δεν είναι καλά», «έχει λοίμωξη και ξαφνικά χειροτέρεψε».
Ακριβώς εκεί βρίσκεται η δυσκολία. Η καρδιακή ανακοπή, το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ή το σοβαρό τραύμα συχνά κινητοποιούν άμεσα και το κοινό και τους επαγγελματίες. Η σήψη, αντίθετα, μπορεί να μπει στη σκηνή αθόρυβα, ως μια γενική κακουχία ή μια αλλαγή συμπεριφοράς. Εάν το πλήρωμα δεν τη σκεφτεί, είναι πολύ εύκολο να χαθεί πολύτιμος χρόνος.
Στην ελληνική πραγματικότητα, η πρόκληση γίνεται μεγαλύτερη σε απομακρυσμένες περιοχές, νησιά, ορεινά χωριά και τουριστικούς προορισμούς. Ένας ηλικιωμένος με πνευμονία σε χωριό της Ρόδου, ένας ανοσοκατεσταλμένος επισκέπτης σε ξενοδοχείο ή ένας ασθενής με ουρολοίμωξη σε νησί χωρίς άμεση πρόσβαση σε νοσοκομείο μπορεί να χρειάζεται χρόνο για να φτάσει σε οριστική θεραπεία. Αυτό σημαίνει ότι η έγκαιρη αναγνώριση, η σωστή αρχική υποστήριξη και η προειδοποίηση του νοσοκομείου από το πλήρωμα αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα.
Ο ασθενής που «δεν είναι καλά» μπορεί να είναι σηπτικός
Το πλήρωμα ασθενοφόρου πρέπει να κρατά υψηλό δείκτη υποψίας όταν υπάρχει πιθανή ή γνωστή λοίμωξη και ταυτόχρονα ο ασθενής εμφανίζει σημεία ότι ο οργανισμός του δυσκολεύεται να ανταποκριθεί.
Ο ασθενής μπορεί να έχει πολύ γρήγορη αναπνοή, αυξημένους σφυγμούς, χαμηλή ή πτωτική αρτηριακή πίεση, χαμηλό κορεσμό οξυγόνου, σύγχυση, υπνηλία, δυσκολία αφύπνισης, ψυχρό, ωχρό, ιδρωμένο ή κηλιδωτό δέρμα. Μπορεί να παραπονείται ότι αισθάνεται «πολύ άσχημα» ή ότι «κάτι δεν πάει καθόλου καλά». Μπορεί να έχει μειωμένη διούρηση, έντονη αδυναμία ή αδυναμία βάδισης.
Το κρίσιμο είναι ότι η απουσία πυρετού δεν αποκλείει τη σήψη. Ένας ηλικιωμένος, ανοσοκατεσταλμένος ή ιδιαίτερα εξαντλημένος ασθενής μπορεί να μην έχει υψηλή θερμοκρασία. Μπορεί αντίθετα να είναι υποθερμικός, συγχυτικός ή απλώς «διαφορετικός από το συνηθισμένο», όπως θα το περιγράψουν οι άνθρωποι που τον γνωρίζουν.
Η μαρτυρία συγγενή ή φροντιστή έχει μεγάλη αξία. Η φράση «δεν είναι έτσι συνήθως» δεν είναι αόριστη πληροφορία που αγνοείται. Μπορεί να αποτελεί το πρώτο και μοναδικό πρώιμο σημάδι σοβαρής απορρύθμισης.
Οι ομάδες υψηλού κινδύνου που δεν πρέπει να μας ξεγελούν
Οποιοσδήποτε μπορεί να εμφανίσει σήψη, όμως ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε ηλικιωμένους, πολύ μικρά παιδιά, εγκύους ή λεχωίδες, ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, νεφρική ανεπάρκεια, καρδιοπάθεια ή ΧΑΠ, άτομα που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτική θεραπεία ή χημειοθεραπεία, ασθενείς με καθετήρες, πρόσφατο χειρουργείο, τραύματα, εγκαύματα ή γνωστή ενεργό λοίμωξη.
Στο πεδίο, τα πληρώματα συχνά καλούνται σε ηλικιωμένο που «έπεσε». Η πτώση μπορεί πράγματι να είναι ορθοπεδικό ή νευρολογικό περιστατικό. Μπορεί, όμως, να είναι και η πρώτη εμφανής συνέπεια μιας λοίμωξης που έχει προκαλέσει αδυναμία, υπόταση ή σύγχυση. Το ίδιο ισχύει για τον ασθενή που εμφανίζεται ως «παραλήρημα», «υπνηλία», «γενική αδυναμία» ή «αδυναμία σίτισης».
Το λάθος είναι να θεωρηθεί το περιστατικό χαμηλής προτεραιότητας επειδή δεν υπάρχει ένα δραματικό, «καθαρό» σύμπτωμα. Η σήψη πολύ συχνά δεν φωνάζει. Ψιθυρίζει, μέχρι να είναι πολύ αργά.
Η εκτίμηση του πληρώματος: όχι μία μέτρηση, αλλά ολόκληρη εικόνα
Σε έναν ασθενή με πιθανή σήψη, η αρχική εκτίμηση πρέπει να είναι οργανωμένη και αυστηρή. Το πλήρωμα προσεγγίζει με τη λογική του ABCDE, αναζητώντας πρώτα κάθε άμεση απειλή για τη ζωή και παράλληλα σημεία λοίμωξης ή οργανικής δυσλειτουργίας.
Ο αεραγωγός μπορεί να κινδυνεύει σε ασθενή με μειωμένο επίπεδο συνείδησης. Η αναπνοή απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς η ταχύπνοια συχνά είναι από τα πρώτα σημεία σοβαρής απορρύθμισης. Η κυκλοφορία αξιολογείται όχι μόνο με μια τιμή αρτηριακής πίεσης, αλλά και με σφύξεις, περιφερική αιμάτωση, θερμοκρασία άκρων, χρώμα δέρματος, τριχοειδική επαναπλήρωση και την πορεία των μετρήσεων.
Ο έλεγχος της νευρολογικής εικόνας είναι εξίσου κρίσιμος. Σύγχυση, λήθαργος, ανησυχία ή μειωμένη ανταπόκριση μπορεί να δείχνουν υποάρδευση, υποξία, υπογλυκαιμία, λοίμωξη του κεντρικού νευρικού συστήματος ή άλλη απειλητική κατάσταση. Η μέτρηση σακχάρου είναι ουσιώδης, καθώς η υπογλυκαιμία μπορεί να μιμείται ή να συνυπάρχει με σοβαρή λοίμωξη.
Η θερμοκρασία πρέπει να μετράται όταν αυτό είναι δυνατό, όμως δεν πρέπει να μετατραπεί σε παγίδα σκέψης. Πυρετός με ταχύπνοια και σύγχυση είναι ανησυχητικός. Αλλά και φυσιολογική ή χαμηλή θερμοκρασία σε έναν καταβεβλημένο ηλικιωμένο με πιθανή λοίμωξη και πτωτική πίεση είναι εξίσου, ίσως και περισσότερο, ανησυχητική.
Το πλήρωμα χρειάζεται να ρωτήσει για πρόσφατο πυρετό ή ρίγος, βήχα, δύσπνοια, παραγωγικά πτύελα ή αιμόπτυση, πόνο κατά την ούρηση, μειωμένα ούρα, κοιλιακό πόνο, διάρροιες ή εμέτους, τραύματα και δερματικές λοιμώξεις, πρόσφατη νοσηλεία, επέμβαση, καθετήρα, αντιβιοτικά, ανοσοκαταστολή ή χημειοθεραπεία. Δεν αναζητούμε απλώς τη λέξη «λοίμωξη». Προσπαθούμε να δούμε εάν υπάρχει λοίμωξη που πλέον απειλεί τη λειτουργία ολόκληρου του οργανισμού.
Μην περιμένεις να πέσει δραματικά η πίεση
Ένα από τα πιο επικίνδυνα λάθη είναι να θεωρηθεί ότι ο ασθενής δεν είναι βαριά σηπτικός επειδή η πίεσή του «ακόμη είναι φυσιολογική». Η σηπτική απορρύθμιση μπορεί να έχει ήδη αρχίσει πριν εμφανιστεί εμφανής υπόταση.
Ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους ή στους ασθενείς με χρόνια υπέρταση, μια τιμή πίεσης που φαίνεται αποδεκτή μπορεί να είναι πολύ χαμηλή σε σχέση με τη συνήθη κατάστασή τους. Ένας άνθρωπος που συνήθως έχει συστολική πίεση 160 mmHg και τώρα βρίσκεται στα 105 mmHg, με ταχύπνοια, αδυναμία και σύγχυση, δεν είναι «καλά επειδή έχει πάνω από 100». Η τάση και η συνολική εικόνα έχουν μεγαλύτερη σημασία από μια απομονωμένη μέτρηση.
Γι’ αυτό το πλήρωμα επαναλαμβάνει συχνά τα ζωτικά σημεία και δεν αρκείται σε μία αρχική καταγραφή. Η μεταβολή κατά τη διάρκεια της παραμονής στη σκηνή ή της διακομιδής μπορεί να είναι το στοιχείο που θα αποκαλύψει ότι ο ασθενής κατευθύνεται προς shock.
Ένα πρακτικό μήνυμα αναγνώρισης για το πλήρωμα
Σε κάθε ασθενή με πιθανή λοίμωξη, το πλήρωμα πρέπει να αναρωτιέται:
Έχει αλλάξει η νοητική του κατάσταση; Αναπνέει γρήγορα ή δυσκολεύεται; Η πίεσή του είναι χαμηλή ή πέφτει; Είναι ωχρός, ψυχρός, κηλιδωτός ή ιδρωμένος; Η οικογένεια λέει ότι δεν είναι όπως συνήθως; Υπάρχει υποψία πνευμονίας, ουρολοίμωξης, λοίμωξης τραύματος, κοιλιακής λοίμωξης ή πρόσφατης επέμβασης;
Όταν η απάντηση σε περισσότερα από αυτά τα ερωτήματα είναι θετική, η σήψη πρέπει να βρίσκεται ψηλά στη διαφορική διάγνωση και η διακομιδή να αντιμετωπίζεται ως χρονικά ευαίσθητη.
Εργαλεία γρήγορης κλινικής εκτίμησης μπορούν να βοηθήσουν στην αναγνώριση βαριά πάσχοντος ασθενούς, όμως δεν αντικαθιστούν την κλινική κρίση και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνα τους για να «αποκλείσουν» σήψη. Ο ασθενής που φαίνεται σοβαρά άρρωστος και επιδεινώνεται χρειάζεται σοβαρή αντιμετώπιση, ακόμη κι αν δεν συμπληρώνει ένα τέλειο σύνολο κριτηρίων.
Τι μπορεί να κάνει το πλήρωμα ασθενοφόρου στο πεδίο
Ο ρόλος του πληρώματος δεν είναι να επιβεβαιώσει εργαστηριακά τη σήψη μέσα στο σπίτι του ασθενούς. Ο ρόλος του είναι να την υποψιαστεί έγκαιρα, να αναγνωρίσει πόσο βαριά είναι η κατάσταση, να υποστηρίξει τις ζωτικές λειτουργίες, να περιορίσει τις καθυστερήσεις και να ειδοποιήσει εγκαίρως το νοσοκομείο.
Ο ασθενής τοποθετείται κατάλληλα ανάλογα με την αναπνοή, το επίπεδο συνείδησης και την αιμοδυναμική του εικόνα. Παρακολουθούνται στενά ο κορεσμός οξυγόνου, η συχνότητα αναπνοών, η καρδιακή συχνότητα, η αρτηριακή πίεση, η θερμοκρασία, το επίπεδο συνείδησης και το σάκχαρο. Η χορήγηση οξυγόνου γίνεται όταν υπάρχει υποξαιμία ή κλινική ανάγκη, σύμφωνα με την εκπαίδευση και τα εφαρμοζόμενα πρωτόκολλα.
Όπου το επίπεδο στελέχωσης, οι αρμοδιότητες και τα πρωτόκολλα της υπηρεσίας το επιτρέπουν, εξασφαλίζεται φλεβική πρόσβαση και αντιμετωπίζονται σημεία υποάρδευσης σύμφωνα με τις σχετικές ιατρικές οδηγίες. Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες αναγνωρίζουν τη σημασία της άμεσης αιμοδυναμικής υποστήριξης σε ασθενείς με υποάρδευση ή σηπτική καταπληξία, όμως η εφαρμογή συγκεκριμένων υγρών, αγγειοσυσπαστικών ή αντιμικροβιακής αγωγής στο προνοσοκομειακό πεδίο εξαρτάται από το επίσημο πρωτόκολλο, το είδος του πληρώματος και την ιατρική καθοδήγηση. (Society of Critical Care Medicine (SCCM))
Εδώ χρειάζεται ακρίβεια: δεν πρέπει να διδάξουμε στους σπουδαστές ή στα πληρώματα πρακτικές σαν να αποτελούν ενιαίο πρωτόκολλο του ΕΚΑΒ, όταν δεν υπάρχει διαθέσιμη δημόσια τεκμηρίωση ότι εφαρμόζονται ομοιόμορφα πανελλαδικά. Αυτό που είναι βέβαιο και αδιαπραγμάτευτο είναι η γρήγορη αναγνώριση, η συστηματική εκτίμηση, η υποστήριξη των ζωτικών λειτουργιών, η συχνή επανεκτίμηση, η αποφυγή άσκοπης καθυστέρησης στη σκηνή και η έγκαιρη ενημέρωση της δομής υποδοχής.
Η διακομιδή: ο σηπτικός ασθενής δεν είναι «ένα περιστατικό πυρετού»
Ο ασθενής με πιθανή σήψη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια συνηθισμένη μεταφορά για αξιολόγηση. Ιδιαίτερα όταν υπάρχει διαταραχή συνείδησης, δύσπνοια, ταχύπνοια, υπόταση ή πτωτική πίεση, σημεία κακής περιφερικής αιμάτωσης, χαμηλός κορεσμός ή ταχεία επιδείνωση, πρόκειται για επείγον περιστατικό που χρειάζεται κατάλληλη προτεραιοποίηση και ταχεία παράδοση.
Στη Ρόδο και γενικότερα στα νησιά, το ζήτημα είναι ακόμη πιο έντονο. Η απόσταση από το νοσοκομείο, η γεωγραφική κατανομή των ασθενοφόρων, η αυξημένη κίνηση τους θερινούς μήνες και η ταυτόχρονη πίεση από μεγάλο αριθμό επισκεπτών μπορούν να καθυστερήσουν την πρόσβαση του ασθενούς σε εργαστηριακό έλεγχο, αντιβιοτική αγωγή, αγγειοδραστική υποστήριξη και μονάδα αυξημένης φροντίδας ή εντατικής θεραπείας. Ένα πλήρωμα που αναγνωρίζει έγκαιρα την εικόνα δεν θεραπεύει μόνο του τη σήψη, αλλά μπορεί να κερδίσει τον χρόνο που θα επιτρέψει στο νοσοκομείο να είναι έτοιμο όταν ο ασθενής φτάσει.
Η ενημέρωση του ΤΕΠ πρέπει να είναι συγκεκριμένη
Η προειδοποίηση του νοσοκομείου δεν πρέπει να περιορίζεται στη φράση «σας φέρνουμε έναν ηλικιωμένο με πυρετό». Αυτή η πληροφορία δεν αποδίδει ούτε τη σοβαρότητα ούτε την ανάγκη προετοιμασίας.
Μια σωστή ενημέρωση μπορεί να είναι:
«Μεταφέρουμε άνδρα 78 ετών με πιθανή λοίμωξη αναπνευστικού και υποψία σήψης. Σύμφωνα με τους οικείους, είχε πυρετό και βήχα τρεις ημέρες, σήμερα εμφανίζει σύγχυση και έντονη αδυναμία. Κατά την πρώτη εκτίμηση: αναπνοές 30 ανά λεπτό, SpO₂ 89% στον αέρα, σφύξεις 122, αρτηριακή πίεση 92/58 με πτωτική τάση, θερμοκρασία 38,7°C, σάκχαρο φυσιολογικό. Έχει γίνει υποστηρικτική αντιμετώπιση σύμφωνα με το πρωτόκολλο και επανεκτιμάται συνεχώς. Εκτιμώμενος χρόνος άφιξης δέκα λεπτά».
Με αυτή την παράδοση, το ΤΕΠ δεν ακούει «πυρετό». Ακούει έναν ασθενή με ύποπτη λοίμωξη, αναπνευστική επιβάρυνση, μεταβολή συνείδησης και αιμοδυναμική αστάθεια. Άρα μπορεί να προετοιμάσει εγκαίρως την υποδοχή του.
Τι πρέπει να καταγράφεται στο δελτίο ασθενοφόρου
Η καταγραφή σε πιθανή σήψη οφείλει να είναι περιγραφική και πλήρης. Το πλήρωμα καταγράφει το κύριο σύμπτωμα, την πιθανή εστία λοίμωξης, τη διάρκεια των συμπτωμάτων, την αλλαγή από τη βασική κατάσταση του ασθενούς, το σχετικό ιστορικό και τους παράγοντες κινδύνου.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα ζωτικά σημεία και η εξέλιξή τους. Πρέπει να αποτυπώνεται εάν η πίεση ήταν πτωτική, εάν ο κορεσμός βελτιώθηκε ή επιδεινώθηκε, εάν το επίπεδο συνείδησης άλλαξε, εάν υπήρχαν σημεία κακής αιμάτωσης και ποιες υποστηρικτικές παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν. Καταγράφεται επίσης η ώρα ενημέρωσης του Συντονιστικού Κέντρου και του ΤΕΠ, καθώς και η κατάσταση του ασθενούς κατά την παράδοση.
Δεν γράφουμε απλώς «ασθενής με πυρετό». Εάν υποπτευόμαστε σήψη, το λέμε και το τεκμηριώνουμε: «Πιθανή λοίμωξη αναπνευστικού με διαταραχή επιπέδου συνείδησης, ταχύπνοια και υπόταση· εικόνα ύποπτη για σήψη/σηπτική καταπληξία».
Τα λάθη που κοστίζουν χρόνο
Η σήψη μπορεί να χαθεί όταν το πλήρωμα αποδώσει τη σύγχυση ενός ηλικιωμένου αποκλειστικά στην άνοια, την πτώση αποκλειστικά στην ηλικία, την αδυναμία αποκλειστικά στην αφυδάτωση ή τη δύσπνοια αποκλειστικά σε ΧΑΠ, χωρίς να αναζητήσει λοίμωξη και απορρύθμιση.
Μπορεί επίσης να χαθεί όταν η απουσία πυρετού καθησυχάσει υπερβολικά το πλήρωμα ή όταν μία αρχικά ανεκτή αρτηριακή πίεση θεωρηθεί αρκετή για να αποκλειστεί σοβαρή κατάσταση. Άλλο επικίνδυνο λάθος είναι η παραμονή για υπερβολικό χρόνο στη σκηνή, με συνεχείς προσπάθειες «να ολοκληρωθούν όλα», ενώ ο ασθενής χρειάζεται γρήγορη πρόσβαση σε νοσοκομειακή θεραπεία.
Η προνοσοκομειακή τελειότητα δεν είναι να κάνεις τα πάντα στο σπίτι. Είναι να αναγνωρίσεις τι συμβαίνει, να κάνεις όσα πραγματικά ωφελούν τον ασθενή στο πεδίο και να μην καθυστερήσεις αυτό που μόνο το νοσοκομείο μπορεί να του προσφέρει.
Η ενημέρωση του κοινού έχει θέση και στην Ελλάδα
Οι πολίτες γνωρίζουν πλέον πολύ περισσότερο από παλαιότερα ότι ο πόνος στο στήθος μπορεί να σημαίνει έμφραγμα και ότι η πτώση του προσώπου ή η δυσκολία ομιλίας μπορεί να σημαίνει εγκεφαλικό. Για τη σήψη, όμως, η ενημέρωση παραμένει δυσκολότερη, επειδή δεν υπάρχει πάντα ένα μοναδικό, αναγνωρίσιμο σύμπτωμα.
Στη χώρα μας δραστηριοποιείται η Ελληνική Ομάδα Μελέτης της Σήψης, η οποία αναπτύσσει επιστημονικές και εκπαιδευτικές δράσεις γύρω από την πρόληψη, την αναγνώριση και την αντιμετώπιση της σήψης. Ωστόσο, δεν υπάρχουν δημόσια ελληνικά δεδομένα που να επιτρέπουν να ισχυριστούμε με ακρίβεια πόσο καλά ενημερωμένος είναι ο γενικός πληθυσμός σε σύγκριση με την ενημέρωσή του για το έμφραγμα ή το εγκεφαλικό. Αυτό που μπορούμε να πούμε με ασφάλεια είναι ότι η ενημέρωση του κοινού είναι αναγκαία, επειδή η καθυστερημένη αναζήτηση βοήθειας κοστίζει χρόνο σε μια κατάσταση όπου ο χρόνος έχει τεράστια σημασία. (Hellenic Sepsis Study Group)
Ο πολίτης δεν χρειάζεται να διαγνώσει τη σήψη. Χρειάζεται να γνωρίζει ότι μια λοίμωξη που συνοδεύεται από σύγχυση, υπνηλία, δύσπνοια, πολύ γρήγορη αναπνοή, ψυχρό ή κηλιδωτό δέρμα, μεγάλη αδυναμία, αίσθημα επικείμενης κατάρρευσης ή γρήγορη επιδείνωση απαιτεί άμεση κλήση για βοήθεια. Στην Ελλάδα, η επείγουσα προνοσοκομειακή βοήθεια ενεργοποιείται μέσω του 166 ή του 112. (Υπουργείο Υγείας)
Τελικό μήνυμα προς τα πληρώματα ασθενοφόρου
Η σήψη δεν είναι περιστατικό που πρέπει να αναγνωρίζεται μόνο στο ΤΕΠ ή στη ΜΕΘ. Πολύ συχνά, το πρώτο επαγγελματικό μάτι που θα δει τον ασθενή είναι το πλήρωμα ασθενοφόρου.
Ο ηλικιωμένος που ξαφνικά συγχύστηκε, ο ασθενής με πνευμονία που πλέον δεν οξυγονώνεται καλά, ο άνθρωπος με ουρολοίμωξη που δεν μπορεί να σταθεί όρθιος, ο ανοσοκατεσταλμένος με ρίγος και ταχυκαρδία, ο μετεγχειρητικός ασθενής που «κάτι δεν πάει καλά» δεν είναι περιστατικά για επιφανειακή προσέγγιση.
Το πλήρωμα δεν χρειάζεται να περιμένει την κατάρρευση για να πάρει στα σοβαρά τη σήψη. Χρειάζεται να την υποψιαστεί νωρίς, να μετρήσει σωστά, να επανεκτιμήσει, να στηρίξει τον ασθενή στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, να κινηθεί χωρίς περιττές καθυστερήσεις και να παραδώσει καθαρά την κλινική εικόνα.
Γιατί στη σήψη, ο χρόνος δεν χάνεται απλώς.
Χάνονται όργανα. Και τελικά, χάνονται ζωές.
Πηγή: When infection turns deadly: Why sepsis demands faster recognition
Παναγιώτης Σπανός
ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ
