Ο Michael Fraley, BS, BA, NRP, αναλύει τι πρέπει να γνωρίζουν οι διασώστες για το τι έχει αλλάξει — και τι όχι — στη νέα καθοδήγηση αναζωογόνησης
Όπως αναμενόταν, οι Οδηγίες 2025 της American Heart Association (AHA) για την Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση (CPR) και την Επείγουσα Καρδιαγγειακή Φροντίδα (ECC) κυκλοφόρησαν πρόσφατα και περιλαμβάνουν πλούσιο υλικό σχετικά με τη φροντίδα καρδιακών επειγόντων περιστατικών.
Πολλοί επαγγελματίες υγείας σε όλα τα επίπεδα μελέτησαν το έγγραφο με τα κυριότερα σημεία για να εντοπίσουν τις σημαντικές αλλαγές που πρέπει να εφαρμοστούν τους επόμενους μήνες για καλύτερη φροντίδα θυμάτων καρδιακής ανακοπής, αρρυθμιών χωρίς ανακοπή, απόφραξης αεραγωγού και αναπνευστικής ανεπάρκειας λόγω υπερδοσολογίας οπιοειδών.
Το ίδιο έκανα κι εγώ, αλλά αφιέρωσα χρόνο και στην πλήρη ανασκόπηση των Οδηγιών για να κατανοήσω λεπτομερέστερα τις αλλαγές που σχετίζονται με την προνοσοκομειακή φροντίδα. Ακολουθεί μια σύντομη επισκόπηση ορισμένων αλλαγών που μου τράβηξαν την προσοχή, καθώς και ορισμένων συστάσεων που με εξέπληξε ότι παρέμειναν ίδιες.
Βασική Υποστήριξη Ζωής (BLS)
Μηχανική ΚΑΡΠΑ
Αναμφίβολα, το σημαντικότερο νέο από την ενότητα BLS είναι η απουσία σύστασης για τη μηχανική ΚΑΡΠΑ.
Οι Οδηγίες αναφέρουν ότι η «ρουτίνα» χρήσης συσκευών μηχανικής ΚΑΡΠΑ δεν προσφέρει τεκμηριωμένο όφελος στους ασθενείς και δεν συνιστάται. Αυτό δεν αποτελεί αλλαγή από τις Οδηγίες του 2020, αλλά παραμένει θέμα έντονης συζήτησης μεταξύ των επαγγελματιών προνοσοκομειακής φροντίδας.
Τόσο οι Οδηγίες του 2020 όσο και του 2025 επισημαίνουν ότι «η χρήση συσκευών μηχανικής ΚΑΡΠΑ μπορεί να εξεταστεί σε ειδικές συνθήκες όπου η παροχή υψηλής ποιότητας χειροκίνητων θωρακικών συμπιέσεων είναι δύσκολη ή επικίνδυνη για τον επαγγελματία υγείας, υπό την προϋπόθεση ότι οι διασώστες περιορίζουν αυστηρά τις διακοπές κατά την τοποθέτηση και αφαίρεση της συσκευής». Αυτό ευθυγραμμίζεται με τη βασική αρχή ότι η υψηλής ποιότητας ΚΑΡΠΑ με ελάχιστες διακοπές είναι το κλειδί για επιτυχή αναζωογόνηση.
Οδηγίες για πνιγμονή
Σημαντική αλλαγή είναι η προτεραιότητα στα ραχιαία πλήγματα (back blows) για απόφραξη αεραγωγού από ξένο σώμα τόσο σε ενήλικες όσο και σε παιδιά. Τα ραχιαία πλήγματα θεωρούνται ελαφρώς πιο αποτελεσματικά, επομένως προτείνονται πρώτα.
Στα βρέφη, οι θωρακικές συμπιέσεις αντικαθιστούν τις κοιλιακές ωθήσεις, αλλά τα ραχιαία πλήγματα παραμένουν πρώτα στη σειρά.
Η τεχνική των δύο δακτύλων για θωρακικές συμπιέσεις σε βρέφη καταργήθηκε ως αναποτελεσματική. Οι διασώστες μπορούν να χρησιμοποιούν είτε τη βάση της παλάμης του ενός χεριού είτε την τεχνική των δύο αντίχειρων με περιέλιξη των χεριών.
ΚΑΡΠΑ σε βαριατρικούς ασθενείς
Αναγνωρίζοντας ότι το 40% των ενηλίκων στις ΗΠΑ θεωρούνται παχύσαρκοι, η AHA προτείνει η ΚΑΡΠΑ να εφαρμόζεται με τις ίδιες τεχνικές όπως σε άτομα «μέσου» βάρους, καθώς δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι τυπικές τεχνικές είναι αναποτελεσματικές.
Ηθική
Το θέμα της ηθικής αποτελεί πλέον ξεχωριστή ενότητα στις Οδηγίες και περιλαμβάνει σχετικές συστάσεις. Σε προηγούμενες εκδόσεις, τα ηθικά ζητήματα ήταν διάσπαρτα στο κείμενο.
Περιλαμβάνει πρωτόκολλα σχετικά με:
-
Φορητές εντολές για θεραπεία διατήρησης ζωής (POLST)
-
Συνέχεια ή διακοπή αναζωογόνησης
-
Παρουσία οικογένειας κατά την αναζωογόνηση
-
Πρωτοβουλίες για μείωση ανισοτήτων και διαφορών στη φροντίδα
Συστήματα Φροντίδας
Οι Οδηγίες τονίζουν την ανάγκη οργανωμένων συστημάτων φροντίδας σε όλο το φάσμα αντιμετώπισης ασθενών με καρδιακή ανακοπή. Υπηρεσίες ασθενοφόρων, πυροσβεστική, αστυνομία, κέντρα επικοινωνίας και νοσοκομεία πρέπει να συνεργάζονται συντονισμένα.
Εκπαίδευση κοινού στην ΚΑΡΠΑ
Μόνο το 41,7% των ενηλίκων με εξωνοσοκομειακή καρδιακή ανακοπή έλαβαν ΚΑΡΠΑ από παρευρισκόμενους. Μόνο το 12,6% όσων κατέρρευσαν σε δημόσιο χώρο έλαβαν απινιδωτή (AEΑ). Υπάρχει σαφής ανάγκη για περισσότερη εκπαίδευση και τοποθέτηση AEΑ σε δημόσιους χώρους.
Stay and play vs. Load and go
Οι Οδηγίες επαναλαμβάνουν ότι η καρδιακή ανακοπή πρέπει να αντιμετωπίζεται στο σημείο όπου εντοπίζεται ο ασθενής, εκτός εάν υπάρχουν ειδικές περιστάσεις. Η μεταφορά με συνεχιζόμενη ΚΑΡΠΑ πρέπει να αποτελεί σπάνια εξαίρεση. Η ΚΑΡΠΑ κατά τη μεταφορά είναι λιγότερο αποτελεσματική και πιο επικίνδυνη.
ECMO
Η εξωσωματική ΚΑΡΠΑ (ECMO/ECPR) λαμβάνει σύσταση κατηγορίας 2a (μέτρια). Αναμένονται περισσότερα δεδομένα έως το 2030. (Πρόκειται για την άμεση εφαρμογή εξωσωματικής οξυγόνωσης με μεμβράνη (VA-ECMO) κατά τη διάρκεια της αναζωογόνησης, προκειμένου να αποκατασταθεί η κυκλοφορία του αίματος και η οξυγόνωση των οργάνων).
Προχωρημένη Υποστήριξη Ζωής Ενηλίκων (ALS)
Επινεφρίνη
Η επινεφρίνη παραμένει σύσταση επιπέδου 1 (ισχυρή) χωρίς αλλαγές στη δόση ή στο χρονισμό.
Η αμιωδαρόνη ή η λιδοκαΐνη για ανθεκτική κοιλιακή μαρμαρυγή/άσφυγμη κοιλιακή ταχυκαρδία παραμένουν σύσταση 2b (ασθενής).
Η ρουτίνα χορήγησης διττανθρακικών, ασβεστίου και μαγνησίου παραμένει κατηγορία 3 (χωρίς όφελος).
Η ενδοφλέβια πρόσβαση παραμένει επιπέδου 1· εάν αποτύχει, συνιστάται ενδοοστική (2a).
Head-up CPR
Η ΚΑΡΠΑ με ανύψωση κεφαλής είναι κατηγορία 3 (χωρίς όφελος). Η διπλή διαδοχική απινίδωση και η αλλαγή διανύσματος είναι 2b (ασθενής).
Καρδιοανάταξη
Για τακτική ταχυκαρδία με στενά συμπλέγματα (κολπική μαρμαρυγή/πτερυγισμός), η αρχική ενέργεια συγχρονισμένης καρδιοανάταξης αυξάνεται στα 200 Joules.
Παιδιατρική ALS
Καπνογραφία
Οι τιμές ETCO2 δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνες τους για διακοπή αναζωογόνησης σε παιδιά. Πρέπει να συνεκτιμώνται με άλλα δεδομένα.
Ειδικές Καταστάσεις
Οπιοειδή και ναλοξόνη
Η ναλοξόνη πρέπει να χορηγείται όταν υπάρχει υποψία υπερδοσολογίας οπιοειδών, χωρίς όμως να καθυστερεί την ΚΑΡΠΑ και τον αερισμό.
Εκπαίδευση και Κατάρτιση
Συνιστάται έντονα η χρήση συσκευών ανατροφοδότησης κατά την εκπαίδευση στην ΚΑΡΠΑ. Η εικονική πραγματικότητα μπορεί να υποστηρίζει την εκπαίδευση αλλά όχι να αντικαθιστά την πρακτική εξάσκηση.
Συμπέρασμα
Οι Οδηγίες 2025 καλύπτουν ευρύ φάσμα καταστάσεων και παρέχουν συστάσεις σε διασώστες και επαγγελματίες υγείας. Τα παραπάνω αποτελούν μόνο μια πρώτη επισκόπηση. Αναμένεται περαιτέρω ανάλυση και εκπαίδευση στα επόμενα σεμινάρια επανεκπαίδευσης.
Μείνετε ασφαλείς.
Πηγή: Mechanical CPR, stay and play, epi and more: Top takeaways from the 2025 AHA CPR/ECC Guidelines
Παναγιώτης Σπανός
ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ
