Η τοποθέτηση κάποιου σε θέση ανάνηψης διασφαλίζει ότι ο αεραγωγός του είναι ελεύθερος και ανοικτός. Επιπλέον, σημαίνει ότι δεν θα πνιγεί από υγρά ή εμετό που βρίσκονται στο στόμα του.
Αν είστε βέβαιοι ότι κάποιος έχει χάσει τις αισθήσεις του, δηλαδή δεν ανταποκρίνεται, και αναπνέει, η μόνη θέση που τον βοηθά να διατηρήσει ανοικτό τον αεραγωγό του είναι η θέση ανάνηψης. Αυτή κρατά τη γλώσσα μακριά από το πίσω μέρος του λαιμού και επιτρέπει στον εμετό να απομακρυνθεί.
Αυτός ο οδηγός εξηγεί γιατί η θέση ανάνηψης σώζει ζωές, πώς να ανοίξετε τον αεραγωγό κάποιου και να ελέγξετε την αναπνοή του, καθώς και πώς ακριβώς να τοποθετήσετε έναν ενήλικα, ένα παιδί ή ένα βρέφος σε θέση ανάνηψης όταν είστε μόνοι σας, ακόμη κι αν πιστεύετε ότι μπορεί να έχει κάκωση της σπονδυλικής στήλης.
Τι συμβαίνει όταν κάποιος χάνει τις αισθήσεις του;
Όταν χάνετε τις αισθήσεις σας ή παύετε να ανταποκρίνεστε, οι περισσότεροι μύες σας χαλαρώνουν και γίνονται άτονοι.
Η γλώσσα: Η γλώσσα σας είναι ένας μεγάλος μυς που συνδέεται με την κάτω γνάθο. Αν έχετε χάσει τις αισθήσεις σας και είστε ξαπλωμένοι ανάσκελα, η γλώσσα σας θα πέσει προς τα πίσω και θα φράξει τον αεραγωγό σας, με αποτέλεσμα να μην μπορείτε να αναπνεύσετε.
Το στομάχι: Ο οισοφάγος σας, δηλαδή ο σωλήνας που συνδέει τον λαιμό με το στομάχι, και ο σφιγκτήρας, δηλαδή η βαλβίδα στο πάνω μέρος του στομάχου, χαλαρώνουν και παραμένουν ανοικτοί. Αυτό επιτρέπει στο περιεχόμενο του στομάχου να ανεβαίνει αργά και ενδεχομένως να στάζει στους πνεύμονές σας. Αυτό είναι γνωστό ως παθητικός εμετός και είναι εξαιρετικά επικίνδυνο για τον πάσχοντα.
Αν κάποιος έχει χάσει τις αισθήσεις του αλλά αναπνέει και είναι ξαπλωμένος ανάσκελα, το πίσω μέρος της γλώσσας του θα πέσει προς το πίσω μέρος του λαιμού του, το περιεχόμενο του στομάχου του θα ανέβει προς τα πάνω και θα πεθάνει. Επομένως, χρειάζεται να γυρίσει γρήγορα σε θέση ανάνηψης. Γι’ αυτό είναι ζωτικής σημασίας να προστατεύετε τον αεραγωγό του πάσχοντος.
Αν υποψιάζεστε ότι η απώλεια των αισθήσεών του μπορεί να οφείλεται σε χτύπημα στο κεφάλι, είναι σημαντικό να γνωρίζετε τα προειδοποιητικά σημάδια μιας σοβαρής κάκωσης κεφαλής και πότε πρέπει να αναζητήσετε επείγουσα βοήθεια.
Πώς να ανοίξετε τον αεραγωγό κάποιου
Γείρετε το κεφάλι προς τα πίσω και ανασηκώστε το πηγούνι. Δοκιμάστε το στον εαυτό σας: αν γείρετε το κεφάλι σας τελείως προς τα πίσω και σπρώξετε το πηγούνι σας προς τα εμπρός, θα διαπιστώσετε ότι δεν μπορείτε να καταπιείτε.
Για να ανοίξετε τον αεραγωγό του, τοποθετήστε το ένα χέρι στο κεφάλι του και το άλλο κάτω από το πηγούνι του. Έπειτα γείρετε το κεφάλι προς τα πίσω, ανασηκώνοντας το πηγούνι προς τα πάνω. Αυτό απομακρύνει τη γλώσσα από το πίσω μέρος του λαιμού, ώστε να ελευθερωθεί ο αεραγωγός.
Μην προσπαθείτε ποτέ να τραβήξετε τη γλώσσα κάποιου ή να βάλετε τα δάχτυλά σας βαθιά στον λαιμό του για να ελευθερώσετε τον αεραγωγό. Αυτό είναι επικίνδυνο και θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή βλάβη.
Πώς να ελέγξετε αν αναπνέει
Κρατήστε τον αεραγωγό ανοικτό και έπειτα κοιτάξτε, ακούστε και αισθανθείτε για να ελέγξετε αν αναπνέει. Χρειάζονται τουλάχιστον δύο αναπνοές μέσα σε δέκα δευτερόλεπτα για να είστε βέβαιοι ότι αναπνέει φυσιολογικά.
Προσέξτε τις αγωνιώδεις αναπνοές. Αμέσως μετά το «σταμάτημα» της καρδιάς, ένας πάσχων μπορεί να φαίνεται ότι αναπνέει, ενώ στην πραγματικότητα δεν αναπνέει. Αυτές ονομάζονται αγωνιώδεις αναπνοές και αποτελούν αντανακλαστική ενέργεια των πνευμόνων. Οι αγωνιώδεις αναπνοές δεν αποτελούν αποτελεσματική αναπνοή.
Αν υπάρχουν λιγότερες από δύο αναπνοές μέσα σε δέκα δευτερόλεπτα, το άτομο δεν αναπνέει επαρκώς και θα χρειαστεί να ξεκινήσετε ΚΑΡΠΑ.
Πώς λειτουργεί η θέση ανάνηψης
Αν ο πάσχων δεν ανταποκρίνεται και αναπνέει φυσιολογικά, τοποθετήστε τον σε θέση ανάνηψης.
Ο ρόλος της βαρύτητας: Η θέση ανάνηψης είναι απλώς το γύρισμα κάποιου στο πλάι. Έτσι, η βαρύτητα βοηθά τη γλώσσα να πέσει προς τα εμπρός και το περιεχόμενο του στομάχου να απομακρυνθεί προς τα έξω, διατηρώντας τον αεραγωγό ελεύθερο και επιτρέποντας στον πάσχοντα να συνεχίσει να αναπνέει.
Σωστή τοποθέτηση: Ιδανικά, ο πάσχων δεν πρέπει να βρίσκεται μπρούμυτα, καθώς αυτό μεταφέρει το βάρος του σώματός του στους πνεύμονές του και δυσκολεύει την αναπνοή. Σε έναν ενήλικα ή ένα παιδί, το επάνω γόνατο λυγίζει προς τα πάνω στις 90 μοίρες, σε στάση τρεξίματος, ώστε να στηρίζει το σώμα στο πλάι.
Είναι σημαντικό το κεφάλι να είναι αρκετά γυρισμένο ώστε να επιτρέπει την απομάκρυνση των υγρών. Αφού αποκλείσετε πιθανή κάκωση της σπονδυλικής στήλης και το άτομο βρίσκεται στο πλάι, γείρετε ελαφρά το κεφάλι του προς τα πίσω, ώστε να ανοίξει περισσότερο ο αεραγωγός και να μπορούν το σάλιο και ο εμετός να απομακρύνονται ελεύθερα.
Αν βρίσκεται ήδη μπρούμυτα: Αν το άτομο έχει καταρρεύσει μπρούμυτα και ανησυχείτε για κάκωση της σπονδυλικής στήλης, αφήστε το όπως είναι, εφόσον είστε βέβαιοι ότι αναπνέει και ότι ο αεραγωγός του δεν κινδυνεύει.
Πώς να τοποθετήσετε έναν ενήλικα ή ένα παιδί σε θέση ανάνηψης
Η παρακάτω μέθοδος δείχνει πώς να τοποθετήσετε κάποιον σε θέση ανάνηψης όταν είστε μόνοι σας, ακόμη κι αν πιστεύετε ότι μπορεί να έχει κάκωση της σπονδυλικής στήλης.
Αν δεν ανησυχείτε για κάκωση της σπονδυλικής στήλης ή το άτομο είναι πολύ βαρύ, μπορείτε απλώς να χρησιμοποιήσετε το γόνατό του ως μοχλό για να το γυρίσετε σε θέση που επιτρέπει την απομάκρυνση των υγρών. Δεν χρειάζεται να στηρίζετε το κεφάλι και τον αυχένα του.
Αν ανησυχείτε για κάκωση της σπονδυλικής στήλης και έχετε άλλους ανθρώπους να βοηθήσουν, είναι προτιμότερο να τον γυρίσετε ως ενιαίο σύνολο, ώστε η σπονδυλική στήλη να παραμείνει ευθυγραμμισμένη.
Βήμα 1: Τοποθετήστε τα χέρια. Μετακινήστε το χέρι που βρίσκεται πιο κοντά σας ώστε να μην εμποδίζει. Με το δικό σας χέρι που βρίσκεται πλησιέστερα στο κεφάλι του, κρατήστε το άλλο του χέρι και τοποθετήστε το στο πλάι του μάγουλού του, ώστε να στηρίζει το κεφάλι και τον αυχένα καθώς τον γυρίζετε.
Βήμα 2: Προετοιμαστείτε για το γύρισμα. Με το άλλο σας χέρι ανασηκώστε το γόνατο που βρίσκεται πιο μακριά σας. Χρησιμοποιήστε το ως μοχλό για να τον τραβήξετε και να τον γυρίσετε.
Βήμα 3: Γυρίστε τον. Τραβήξτε το γόνατο προς το έδαφος, ενώ με το άλλο χέρι στηρίζετε το κεφάλι και τον αυχένα του.
Βήμα 4: Σταθεροποιήστε τον και ανοίξτε τον αεραγωγό. Τραβήξτε το λυγισμένο γόνατο προς τα πάνω, σε στάση τρεξίματος, για να σταθεροποιήσετε το σώμα του. Βεβαιωθείτε ότι έχει γυρίσει αρκετά στο πλάι, ώστε η γλώσσα να πέφτει προς τα εμπρός και οποιοδήποτε περιεχόμενο του στομάχου να μπορεί να απομακρύνεται από το στόμα. Αν δεν ανησυχείτε για πιθανή κάκωση της σπονδυλικής στήλης, γείρετε ελαφρά το κεφάλι προς τα πίσω, ώστε να διασφαλίσετε ότι ο αεραγωγός είναι σωστά ανοικτός. Αν ανησυχείτε για πιθανό τραυματισμό του αυχένα, απλώς βεβαιωθείτε ότι έχει γυρίσει αρκετά ώστε να απομακρύνονται τα υγρά.
Βήμα 5: Παρακολουθήστε τον πάσχοντα. Συνεχίστε να ελέγχετε ότι αναπνέει, αισθανόμενοι την αναπνοή του στη ράχη του χεριού σας. Καλέστε τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, αν δεν έχουν ήδη κληθεί.
Πώς να τοποθετήσετε ένα βρέφος σε θέση ανάνηψης
Για ένα βρέφος έχετε δύο επιλογές.
Επιλογή 1: Κρατήστε το στην αγκαλιά σας. Κρατήστε το βρέφος στην αγκαλιά σας, στο πλάι, με το κεφάλι χαμηλότερα από το στομάχι του. Τοποθετήστε τη ράχη του χεριού σας κάτω από το στόμα και τη μύτη του, ώστε να ελέγχετε συνεχώς ότι αναπνέει. Αν δεν είστε βέβαιοι, βρέξτε τη ράχη του χεριού σας, καθώς έτσι γίνεται πιο ευαίσθητη. Καλέστε ασθενοφόρο.
Επιλογή 2: Ξαπλώστε το πάνω σε μια κουβέρτα ή ένα παλτό. Γυρίστε το σε θέση ανάνηψης πάνω σε μια κουβέρτα ή ένα παλτό, ώστε να είναι μονωμένο από το έδαφος. Χρησιμοποιήστε ένα τυλιγμένο πουλόβερ ή κάτι παρόμοιο για να το διατηρήσετε στο πλάι. Συνεχίστε να ελέγχετε ότι αναπνέει. Καλέστε ασθενοφόρο.
Αφού το άτομο τοποθετηθεί σε θέση ανάνηψης
Συνεχίστε να ελέγχετε ότι αναπνέει, αισθανόμενοι την αναπνοή του με τη ράχη του χεριού σας μπροστά από το στόμα του. Βεβαιωθείτε ότι οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης βρίσκονται καθ’ οδόν. Αν σταματήσει να αναπνέει φυσιολογικά, γυρίστε το ανάσκελα και ξεκινήστε ΚΑΡΠΑ.
Emma Hammett RGN
Πηγή: How to Put an Adult, Child or Baby into the Recovery Position (and Why It Saves Lives)
Παναγιώτης Σπανός
ΔΙΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ
