Πλήρωμα ασθενοφόρου δύο διασωστών φτάνει σε τροχαίο ατύχημα σε επαρχιακό δρόμο. Στο σημείο υπάρχουν δύο τραυματίες και δεν έχει φτάσει ακόμη δεύτερο ασθενοφόρο.
Ο πρώτος τραυματίας έχει ήδη απεγκλωβιστεί με τη βοήθεια παρευρισκομένων. Βρίσκεται ξαπλωμένος σε ασφαλές σημείο, μακριά από την κυκλοφορία. Έχει ακινητοποιηθεί, επικοινωνεί κανονικά, αναπνέει χωρίς δυσκολία και δεν παρουσιάζει εμφανή μεγάλη αιμορραγία. Τα ζωτικά του σημεία είναι προς το παρόν σταθερά, αναφέρει όμως πόνο στον αυχένα και στο αριστερό ισχίο.
Ο δεύτερος τραυματίας παραμένει μέσα στο όχημα. Είναι συγχυτικός, έχει δυσκολία στην αναπνοή και εμφανίζει αιμορραγία από το κάτω άκρο. Η πρόσβαση σε αυτόν είναι δυνατή, αλλά απαιτείται άμεση αξιολόγηση και αντιμετώπιση μέχρι να φτάσουν πρόσθετες δυνάμεις.
Το πλήρωμα έχει ήδη ζητήσει δεύτερο ασθενοφόρο, Πυροσβεστική και Αστυνομία, όμως ο εκτιμώμενος χρόνος άφιξης της ενίσχυσης είναι δεκαπέντε λεπτά.
Το ερώτημα
Μπορεί το πλήρωμα να αφήσει προσωρινά τον πρώτο τραυματία, ο οποίος έχει ήδη απεγκλωβιστεί και ακινητοποιηθεί, ώστε να ασχοληθεί με τον δεύτερο;
Προτεινόμενη λύση
Η πρώτη ενέργεια του πληρώματος είναι η επιβεβαίωση της ασφάλειας της σκηνής. Το πλήρωμα δεν πρέπει να εκτεθεί σε κυκλοφορία, φωτιά, διαρροή καυσίμων, ασταθές όχημα ή οποιονδήποτε άλλο κίνδυνο. Παράλληλα, ενημερώνει το Συντονιστικό ότι πρόκειται για συμβάν με δύο τραυματίες και ζητά επειγόντως πρόσθετους πόρους.
Ακολουθεί γρήγορη διαλογή και των δύο τραυματιών. Η ακινητοποίηση του πρώτου τραυματία δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι σταθερός. Πριν απομακρυνθεί από κοντά του, το πλήρωμα πρέπει να επιβεβαιώσει ότι ο αεραγωγός του είναι ανοικτός, η αναπνοή επαρκής, η κυκλοφορία ικανοποιητική και ότι δεν υπάρχει μεγάλη αιμορραγία ή ένδειξη άμεσης επιδείνωσης. Πρέπει επίσης να αξιολογηθούν το επίπεδο συνείδησης, το χρώμα και η θερμοκρασία του δέρματος, ο σφυγμός και, εφόσον είναι διαθέσιμα, η αρτηριακή πίεση και ο κορεσμός οξυγόνου.
Εφόσον ο πρώτος τραυματίας παραμένει κλινικά σταθερός, βρίσκεται σε πραγματικά ασφαλές σημείο και μπορεί να παρακολουθείται έστω οπτικά, είναι αποδεκτό ένα μέλος του πληρώματος να προσεγγίσει και να αξιολογήσει τον δεύτερο τραυματία. Ο άλλος διασώστης μπορεί να διατηρεί την εποπτεία του πρώτου, να προετοιμάζει τον απαραίτητο εξοπλισμό και να υποστηρίζει την αντιμετώπιση ανάλογα με τις ανάγκες.
Στον δεύτερο τραυματία προτεραιότητα έχουν οι άμεσα απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις. Το πλήρωμα ελέγχει τον αεραγωγό, την αναπνοή και την κυκλοφορία και αντιμετωπίζει αμέσως τη σοβαρή αιμορραγία. Δεν επιχειρεί επικίνδυνο ή τεχνικό απεγκλωβισμό χωρίς τον κατάλληλο εξοπλισμό και την Πυροσβεστική, εκτός εάν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τη ζωή που καθιστά αναγκαία την επείγουσα απομάκρυνση.
Η κατάσταση του πρώτου τραυματία πρέπει να επανεκτιμάται συχνά. Εάν εμφανίσει μεταβολή στο επίπεδο συνείδησης, δύσπνοια, πτώση της αρτηριακής πίεσης, ταχυκαρδία, ωχρότητα, έντονη εφίδρωση, νέα αιμορραγία ή οποιοδήποτε άλλο σημείο επιδείνωσης, η κατανομή των ενεργειών του πληρώματος πρέπει να αλλάξει αμέσως.
Εάν, αντίθετα, ο πρώτος τραυματίας είναι εξαρχής ασταθής ή κρίσιμος, δεν πρέπει να θεωρηθεί ασφαλές να αφεθεί χωρίς άμεση επίβλεψη. Το πλήρωμα οφείλει τότε να ιεραρχήσει τις παρεμβάσεις σύμφωνα με τη βαρύτητα, τη δυνατότητα άμεσης διάσωσης και το αναμενόμενο όφελος για κάθε τραυματία, διατηρώντας συνεχή επικοινωνία με το Συντονιστικό.
Εκπαιδευτικό συμπέρασμα
Η σωστή απόφαση δεν εξαρτάται από το ποιος τραυματίας βρέθηκε πρώτος ούτε από το ποιος έχει ήδη ακινητοποιηθεί. Εξαρτάται από τη διαλογή, την κλινική κατάσταση, τους κινδύνους της σκηνής και το ποιος χρειάζεται άμεση παρέμβαση για να επιβιώσει.
Ένας σταθερός, απεγκλωβισμένος τραυματίας μπορεί να παραμείνει προσωρινά σε ασφαλές σημείο, ώστε το πλήρωμα να αντιμετωπίσει έναν δεύτερο, σοβαρότερα τραυματισμένο ασθενή. Αυτό όμως δεν αποτελεί εγκατάλειψη ούτε οριστική απόφαση. Είναι μια προσωρινή επιχειρησιακή επιλογή, η οποία απαιτεί συνεχή επανεκτίμηση και προσαρμογή.
Η ακινητοποίηση δεν είναι πιστοποιητικό σταθερότητας. Το τρίπτυχο παραμένει σαφές: ασφαλής σκηνή, σωστή διαλογή και συνεχής επανεκτίμηση.
Παναγιώτης Σπανός
ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ
