Μια μελέτη του 2016, η οποία δημοσιεύθηκε στο Canadian Medical Association Journal, εξέτασε 7.842 εξωνοσοκομειακές καρδιακές ανακοπές που σημειώθηκαν σε πολυώροφα κτίρια κατοικιών στο Τορόντο, κατά τη διάρκεια μιας πενταετίας. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το ύψος του κτιρίου συνδεόταν τόσο με μεγαλύτερους χρόνους πρόσβασης όσο και με χαμηλότερα ποσοστά επιβίωσης.
Από αυτές τις καρδιακές ανακοπές, οι 5.998 συνέβησαν κάτω από τον τρίτο όροφο και οι 1.844 στον τρίτο όροφο ή ψηλότερα. Ακόμη και όταν οι ανελκυστήρες λειτουργούσαν κανονικά, οι διασώστες αντιμετώπιζαν κατά μέσο όρο καθυστέρηση τεσσάρων λεπτών ή περισσότερο, από τη στιγμή που έφταναν στο κτίριο μέχρι να προσεγγίσουν τον ασθενή. Αυτή η καθυστέρηση λόγω της κατακόρυφης πρόσβασης πρόσθετε περίπου 28% στον συνολικό χρόνο ανταπόκρισης.
Η επιβίωση μέχρι την έξοδο από το νοσοκομείο ήταν 4,2% για τους ασθενείς που βρίσκονταν στους χαμηλότερους ορόφους, έναντι 2,6% για εκείνους που βρίσκονταν στον τρίτο όροφο ή ψηλότερα. Η επιβίωση συνέχιζε να μειώνεται όσο αυξανόταν το ύψος του ορόφου. Από τον 16ο όροφο και πάνω, η επιβίωση ήταν περίπου 0,9%. Δεν καταγράφηκε κανένας επιζών μεταξύ των ασθενών που υπέστησαν καρδιακή ανακοπή στον 25ο όροφο ή ψηλότερα.
Η μελέτη δεν σημαίνει ότι το ύψος του κτιρίου καθορίζει από μόνο του εάν ένας άνθρωπος θα επιβιώσει. Η επιβίωση από καρδιακή ανακοπή εξαρτάται επίσης από το εάν το συμβάν έγινε αντιληπτό από κάποιον, πόσο γρήγορα ξεκίνησε η ΚΑΡΠΑ, εάν υπήρχε διαθέσιμος Αυτόματος Εξωτερικός Απινιδωτής, την ηλικία και την κατάσταση του ασθενούς, καθώς και την ποιότητα της αναζωογόνησης.
Τα ευρήματα, όμως, δείχνουν ότι η κατακόρυφη πρόσβαση δεν αποτελεί ένα ασήμαντο πρόβλημα υλικοτεχνικής οργάνωσης. Επηρεάζει άμεσα τον χρόνο που απαιτείται για να ξεκινήσει η εξειδικευμένη φροντίδα.
Αυτό δημιουργεί ένα σημαντικό ερώτημα: τι σημαίνει η κατακόρυφη απόσταση για την επιβίωση των τραυματιών κατά τη διάρκεια ενός περιστατικού ενεργού επιτιθέμενου σε πολυώροφο κτίριο;
Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και να μη συμπεράνουμε ότι η συγκεκριμένη μελέτη για τις καρδιακές ανακοπές αξιολόγησε άμεσα την έκβαση των τραυματιών. Δεν το έκανε. Το επιχειρησιακό πρόβλημα, ωστόσο, είναι ξεκάθαρο.
Το γεγονός ότι ένα πολυώροφο κτίριο βρίσκεται κοντά σε ένα Κέντρο Τραύματος δεν σημαίνει ότι οι τραυματισμένοι ένοικοί του βρίσκονται πραγματικά κοντά στην οριστική φροντίδα. Οι ανταποκριτές μπορεί να χρειαστεί να καλύψουν σημαντική κατακόρυφη απόσταση, να περάσουν από συστήματα ελέγχου πρόσβασης, να εντοπίσουν τα θύματα, να κινηθούν σε χώρους με συνωστισμό ή ζημιές και να μεταφέρουν ασθενείς για πολλούς ορόφους, πριν μπορέσει να ξεκινήσει η διακομιδή τους.
Σε ένα κρίσιμο τραυματικό περιστατικό, αυτά τα λεπτά έχουν σημασία.
Τα ευρήματα έχουν σημαντικές επιπτώσεις για τα πολυώροφα κτίρια, τους πύργους κατοικιών, τα νοσοκομεία, τα ξενοδοχεία, τις μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων και τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
Τα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών των κτιρίων πρέπει να προβλέπουν την πρόσβαση στους ανελκυστήρες, την κίνηση στα κλιμακοστάσια, τη διαχείριση των κλειδιών και των συστημάτων ελέγχου πρόσβασης, την ευδιάκριτη αρίθμηση των ορόφων, τα σημεία ανάπτυξης των ανταποκριτών, την τοποθέτηση απινιδωτών, την εκπαίδευση στην ΚΑΡΠΑ, τα σημεία συγκέντρωσης τραυματιών, τη μετακίνηση των ασθενών και τον τρόπο με τον οποίο οι τραυματίες θα μεταφέρονται από τους ανώτερους ορόφους.
Μια καθυστέρηση τεσσάρων λεπτών μπορεί να μην ακούγεται σημαντική στην καθημερινή ζωή. Κατά τη διάρκεια μιας καρδιακής ανακοπής ή ενός σοβαρού τραυματισμού, όμως, μπορεί να αποτελέσει τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου.
Παναγιώτης Σπανός
ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ
