Ημερομηνία: 21 Ιουλίου 2023
Πηγή: McDonald et al. Patterns of change in prehospital spinal motion restriction: a retrospective database review. AEM July 2023
Συγγραφέας: Ο Dr. Chris Bond είναι ιατρός Επείγουσας Ιατρικής και Επίκουρος Καθηγητής στο University of Calgary.
Περιστατικό
Άνδρας 42 ετών τραυματίζεται στο πρόσωπο από αργά κινούμενη δοκό (I-beam) στην εργασία του. Έχει σύντομη απώλεια συνείδησης (LOC) και στη συνέχεια ανακτά τις αισθήσεις του και είναι περιπατητικός στο σημείο. Καλείται το ασθενοφόρο και κατά την άφιξη ο ασθενής περπατά, έχει εμφανές τραύμα προσώπου και αναφέρει άλγος στον αυχένα. Παρουσιάζει ευαισθησία στη μέση γραμμή του αυχένα, χωρίς αιμωδίες ή παραισθησίες στα άκρα. Ως μέλος του πληρώματος, καλείστε να αποφασίσετε ποια μέθοδο περιορισμού κίνησης της σπονδυλικής στήλης θα χρησιμοποιήσετε.
Υπόβαθρο
Ένα ακόμη βασικό στοιχείο της φροντίδας στα ΤΕΠ και στο προνοσοκομειακό περιβάλλον είναι η αξιολόγηση για πιθανές κακώσεις σπονδυλικής στήλης. Η φροντίδα και η τοποθέτηση των ασθενών έχουν εξελιχθεί με την πάροδο του χρόνου. Παλαιότερα, η ρουτίνα περιλάμβανε πλήρη ακινητοποίηση (Spinal Immobilization – SI) με αυχενικό κολάρο, τοποθέτηση σε μακρά άκαμπτη σανίδα (long rigid backboard) και ιμάντες ή στηρίγματα κεφαλής.
Με τον χρόνο, η πρακτική εξελίχθηκε σε Spinal Motion Restriction (SMR) με πιο επιλεκτική χρήση αυχενικών κολάρων, διαφορετικές θέσεις ασθενούς και βοηθητικά μέσα όπως ρολά κεφαλής και ταινία συγκράτησης. Η αλλαγή αυτή οφείλεται στην αναγνώριση ανεπιθύμητων ενεργειών της ακινητοποίησης και στους περιορισμούς των οφελών της.
Ο ρόλος του αυχενικού κολάρου διαφέρει ανάλογα με τη δικαιοδοσία και δεν είναι πλήρως σαφές ποιες συσκευές και διαδικασίες είναι πιο αποτελεσματικές στη μείωση επιβλαβούς κινητικότητας. Υφιστάμενη έρευνα επιβεβαιώνει μείωση χρήσης μακρών σανίδων και αύξηση της θεραπείας μόνο με κολάρο.
Ορισμένες μελέτες κατέγραψαν υποθεραπεία σε ασθενείς που πληρούσαν κριτήρια για προφυλάξεις, καθώς και ασθενείς με επιβεβαιωμένες κακώσεις που δεν έλαβαν καμία προνοσοκομειακή αγωγή. Άλλες μελέτες δεν έδειξαν αύξηση στη διάγνωση αυχενικών κακώσεων, ωστόσο η μεταβλητότητα πρακτικών και η πιθανότητα ανεπαρκούς αντιμετώπισης παραμένουν ανησυχητικές.
Για να εξελιχθούν τα πρότυπα οξείας αντιμετώπισης, πρέπει να βελτιστοποιήσουμε την προστασία του ασθενούς και να περιορίσουμε τη βλάβη.
Κλινικό Ερώτημα
Πώς μεταβλήθηκε το ποσοστό προνοσοκομειακής ακινητοποίησης/περιορισμού κίνησης της σπονδυλικής στήλης από το 2009 έως το 2020;
Πληθυσμός
Ασθενείς EMS με τραυματικές κακώσεις.
Δεν υπήρχαν αποκλεισμοί.
Παρέμβαση
Spinal Immobilization / Spinal Motion Restriction.
Σύγκριση
Αναδρομική μελέτη· σύγκριση μεταβολής ποσοστών SMR με την πάροδο του χρόνου.
Σημαντικές Αλλαγές Πρωτοκόλλων
- 2009: Εφαρμογή επιλεκτικής ακινητοποίησης με κριτήρια NEXUS.
- Ιούλιος 2012: Υποχρεωτική καταγραφή ενδείξεων SI/SMR.
- Νοέμβριος 2014: Εξαίρεση απομονωμένων διατιτραινόντων τραυμάτων από SMR.
- Απρίλιος 2016: Δυνατότητα θεραπείας μόνο με αυχενικό κολάρο σε χαμηλού κινδύνου ασθενείς (περιπατητικοί πριν την άφιξη).
Εκβάσεις
Πρωτεύουσα έκβαση: Ποσοστό SI/SMR.
Δευτερεύουσες εκβάσεις:
- Ποσοστά ακινητοποίησης άκρων και περιποίησης τραυμάτων.
- Παράγοντες ασθενούς (ηλικία, φύλο, βαρύτητα, μηχανισμός κάκωσης).
- Παράγοντες πρακτικής (μέγεθος κολάρου, θέση ασθενούς, χρήση μόνο κολάρου, διατιτραίνον τραύμα).
Τύπος μελέτης: Αναδρομική ανασκόπηση βάσης δεδομένων.
Αποτελέσματα
Συνολικά 25.747 ασθενείς έλαβαν SI/SMR (809 αποκλείστηκαν).
Διάμεση ηλικία: 40 έτη.
58% άνδρες.
20% υψηλής βαρύτητας.
Κύριο εύρημα: Σημαντική μείωση SI/SMR την περίοδο 2009–2012 και 2012–2016, όχι όμως 2016–2020.
Η αλλαγή καταγραφής το 2012 συσχετίστηκε με αύξηση 5,8 θεραπειών ανά 100 τραυματικά περιστατικά. Ακολούθησε μείωση έως την αλλαγή του 2016.
Η δυνατότητα θεραπείας μόνο με κολάρο (2016) δεν συσχετίστηκε με σημαντική μεταβολή στο συνολικό ποσοστό.
Δευτερεύοντα Ευρήματα
- Δεν υπήρξαν ουσιαστικές αλλαγές σε περιποίηση τραυμάτων ή ακινητοποίηση άκρων.
- Σημαντική αύξηση περιστατικών υψηλής βαρύτητας (11% το 2009 → 31% το 2020).
- Μείωση χρήσης “no-neck” κολάρων (65% → 49%).
- Μετά το 2016, 47% των επιλέξιμων ασθενών έλαβαν μόνο κολάρο (60% το 2020).
- Μείωση ύπτιας θέσης και σημαντική αύξηση θέσης semi-fowler (0,8% το 2009 → 25% το 2020).
Συμπέρασμα Συγγραφέων
Η χρήση SI/SMR μειώνεται και τα χαρακτηριστικά ασθενών και πρακτικών αλλάζουν. Τα πρότυπα αυτά δεν εξηγούνται αποκλειστικά από αλλαγές πρωτοκόλλων.
Τα πρότυπα περιορισμού κίνησης της σπονδυλικής στήλης αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου, με μειωμένη χρήση και διαφοροποίηση πρακτικών.
Κλινική Εφαρμογή
Τα ακριβή οφέλη της SI/SMR δεν έχουν πλήρως τεκμηριωθεί. Θα πρέπει να ακολουθούνται τα τοπικά πρωτόκολλα.
Τι λέω στον ασθενή;
Έχετε υποστεί τραυματισμό κεφαλής και υπάρχει πιθανότητα οστικής κάκωσης αυχένα. Ο κίνδυνος είναι χαμηλότερος επειδή περπατούσατε, αλλά για προληπτικούς λόγους θα τοποθετήσουμε αυχενικό κολάρο, θα περιορίσουμε την κίνηση του αυχένα και θα σας μεταφέρουμε στο νοσοκομείο για περαιτέρω αξιολόγηση.
Να είστε σκεπτικοί με οτιδήποτε μαθαίνετε
Πηγή: Heads Won’t Roll – Prehospital Cervical Spine Immobilization
Παναγιώτης Σπανός
ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ
