Η έννοια της Νοοτροπίας Ανάπτυξης (Growth Mindset) είναι κρίσιμη για έναν διασώστη, αλλά μπορεί να γίνει παγίδα αν χρησιμοποιηθεί λάθος από τη διοίκηση ή τους παλαιότερους. Στο ΕΚΑΒ, δεν επιζητούμε την «αδιάκοπη θετικότητα», αλλά την ικανότητα να γινόμαστε καλύτεροι μέσα από κάθε σήμα.
Στη δουλειά του διασώστη, υπάρχουν δύο δρόμοι: ο ένας λέει «τόσο ξέρω, τόσα κάνω» (Σταθερή Νοοτροπία) και ο άλλος λέει «κάθε περιστατικό είναι μια ευκαιρία να ακονίσω την κρίση μου» (Νοοτροπία Ανάπτυξης).
1. Η σύνδεση με την Ψυχολογική Ασφάλεια
Η νοοτροπία ανάπτυξης στο πλήρωμα σημαίνει ότι πιστεύουμε πως οι ικανότητές μας (στη διασωλήνωση, στην ακινητοποίηση, στην επικοινωνία) δεν είναι «φιξαρισμένες». Μπορούμε να βελτιωθούμε με προσπάθεια και σωστή ανατροφοδότηση.
-
Το πρόβλημα: Ακόμα κι αν ένας νέος διασώστης έχει τρομερή θέληση να μάθει (Growth Mindset), αν το περιβάλλον στη βάση είναι τιμωρητικό, θα σταματήσει να κάνει ερωτήσεις.
-
Η λύση: Η ψυχολογική ασφάλεια είναι το «δίχτυ» που επιτρέπει στη νοοτροπία ανάπτυξης να εκδηλωθεί. Χωρίς ασφάλεια, η μάθηση μένει «κλειδωμένη» μέσα μας για να μην εκτεθούμε.
2. Η παγίδα της «Τοξικής» Ανάπτυξης
Πότε η «Νοοτροπία Ανάπτυξης» γίνεται πρόβλημα στο ΕΚΑΒ; Όταν χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για την πίεση:
-
Λάθος προσέγγιση: «Δεν βγαίνουν οι βάρδιες; Πρέπει να αποκτήσεις growth mindset και να αντέξεις παραπάνω!»
-
Η αλήθεια: Η νοοτροπία ανάπτυξης αφορά τη μάθηση, όχι την αποδοχή παράλογων φορτίων εργασίας. Αν η διοίκηση σου λέει «πρέπει να γίνεις πιο τολμηρός» χωρίς να σου παρέχει τα μέσα και την ασφάλεια, τότε δεν σου ζητάει να αναπτυχθείς, σου ζητάει να ρισκάρεις.
3. «Δεν το ξέρω… ΑΚΟΜΑ»
Η πιο δυνατή λέξη για ένα πλήρωμα είναι το «Ακόμα».
-
-
Αντί για: «Δεν το ‘χω με τις φλέβες στα παιδιά, δεν μου βγαίνει».
-
Πείτε: «Δεν το ‘χω με τις φλέβες στα παιδιά ακόμα. Στο επόμενο περιστατικό θέλω να με καθοδηγήσεις εσύ που το ξέρεις». Αυτή η μικρή λέξη αλλάζει όλη τη δυναμική της καμπίνας. Μετατρέπει μια στιγμή «αποτυχίας» σε μια διαδικασία εξέλιξης.
-
4. Μην «κλειδώνετε» τους συναδέλφους σας
Συχνά ακούμε στη βάση: «Ο τάδε είναι κακός οδηγός» ή «Ο δείνα δεν το ‘χει με τα επείγοντα». Αυτό είναι Fixed Mindset (Σταθερή Νοοτροπία). Όταν «βαφτίζουμε» έναν συνάδελφο, του αφαιρούμε τη δυνατότητα να βελτιωθεί. Ένας ηγέτης τομέα πρέπει να ρωτήσει: «Τι μηνύματα λαμβάνει αυτός ο διασώστης; Τον βοηθάμε να αναπτυχθεί ή τον έχουμε ήδη διαγράψει;»
Σύνοψη για την Βάρδια:
-
Η Ψυχολογική Ασφάλεια αφορά το πώς νιώθουμε για το περιβάλλον μας (Είναι ασφαλές να μιλήσω;).
-
Η Νοοτροπία Ανάπτυξης αφορά το πώς νιώθουμε για τις δυνατότητές μας (Μπορώ να γίνω καλύτερος;).
Το κλειδί: Δεν μπορούμε να απαιτούμε «ανάπτυξη» από τους ανθρώπους αν το περιβάλλον τους τιμωρεί όταν παραδέχονται ότι δεν ξέρουν κάτι.
🩺 Πρωτόκολλο Ανατροφοδότησης (Feedback) για Διασώστες
1. Η Μέθοδος του «Παρατηρώ – Αναρωτιέμαι»
Αντί να κατηγορήσετε, περιγράψτε αυτό που είδατε και ρωτήστε για την οπτική του άλλου.
-
Λάθος: «Τα έχασες τελείως με την ενδοφλέβια, καθυστέρησες πολύ.» (Επίθεση)
-
Σωστό: «Παρατήρησα ότι δυσκολεύτηκες με τη φλέβα στο παιδί. Αναρωτιέμαι, υπήρχε κάτι στον φωτισμό ή στον εξοπλισμό που σε εμπόδισε;»
2. Εστίαση στη Διαδικασία (Όχι στο Άτομο)
Μιλήστε για το πώς έγινε κάτι, όχι για το ποιος είναι ο άλλος.
-
Λάθος: «Είσαι αργός στις αναζωογονήσεις.» (Χαρακτηρισμός)
-
Σωστό: «Νομίζω ότι οι συμπιέσεις μας θα μπορούσαν να είναι πιο ρυθμικές. Τι λες να δοκιμάσουμε με τον μετρονόμο την επόμενη φορά;»
3. Η Δύναμη του «Εμείς»
Μοιραστείτε την ευθύνη της μάθησης.
-
Λάθος: «Ξέχασες να ενημερώσεις το ασύρματο.»
-
Σωστό: «Πώς μπορούμε ως πλήρωμα να βελτιώσουμε τη διαβίβαση στο κέντρο όταν το περιστατικό είναι κρίσιμο;»
4. Το «Sandwich» της Μάθησης
Ξεκινήστε με κάτι θετικό, βάλτε τη διόρθωση στη μέση και κλείστε με υποστήριξη.
-
Θετικό: «Η προσέγγιση στον χώρο ήταν πολύ γρήγορη και ασφαλής.»
-
Διόρθωση: «Εκεί που βάλαμε το φορείο, μας εμπόδιζε στην έξοδο. Την επόμενη φορά ας το αφήσουμε πιο κοντά στην πόρτα.»
-
Υποστήριξη: «Κατά τα άλλα, ο συντονισμός μας ήταν άψογος.»
5. Κλείσιμο με Δέσμευση Ανάπτυξης
Πάντα τελειώνετε με μια ερώτηση που κοιτάζει μπροστά.
-
«Τι κρατάμε από αυτό για τη βάρδια της επόμενης εβδομάδας;»
💡 Κανόνας για τον Παλιό/Υπεύθυνο:
Αν θέλεις ο νέος να σε εμπιστευτεί, ξεκίνα εσύ τη συζήτηση με ένα δικό σου λάθος:
«Παιδιά, εγώ σήμερα ένιωσα ότι καθυστέρησα να αποφασίσω για τη διακομιδή. Εσείς πώς το είδατε; Μήπως έπρεπε να φύγουμε νωρίτερα;»
Όταν ο «παλιός» παραδέχεται ατέλεια, δίνει στο πλήρωμα την άδεια να είναι ειλικρινές.
ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ: Όταν ο έμπειρος παραδέχεται ένα δικό του λάθος, δίνει την “άδεια” στον νέο να είναι ειλικρινής. Η σιωπή στη βάση είναι πιο επικίνδυνη από ένα λάθος στο πεδίο.
Νοοτροπία Ανάπτυξης στο Ασθενοφόρο: Εξέλιξη ή «Πίεση»;
Παναγιώτης Σπανός
ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ
