Ο όρος «αιμορραγία των ανατομικών συμβολών» (junctional hemorrhage) αναφέρεται σε τραυματισμούς και αιμορραγίες που εκδηλώνονται στις μεταβατικές ζώνες μεταξύ των άκρων και του κορμού.
Έρευνα και συγγραφή: Mike Shertz,ωση — όχι από Τεχνητή Νοημοσύνη
Ο όρος εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην ιατρική βιβλιογραφία τον Δεκέμβριο του 2009. Παρόλο που ο λαιμός δεν αποτελεί άκρο, γενικά συμπεριλαμβάνεται σε αυτή την κατηγορία.
Οι αιμορραγίες των ανατομικών συμβολών είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν, επειδή τα αγγεία στις συγκεκριμένες περιοχές δεν μπορούν να συμπιεστούν κυκλοτερώς, όπως συμβαίνει με την αιμορραγία ενός άκρου, ούτε επιτρέπουν εύκολα την τοποθέτηση συμβατικού αιμοστατικού ιμάντα.
Συχνότητα των τραυμάτων στις ανατομικές συμβολές
Το 19,2% των δυνητικά αποτρέψιμων θανάτων στο πεδίο της μάχης, κατά τους πολέμους στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν από το 2001 έως το 2011, αφορούσε τραυματισμούς με αιμορραγία στις ανατομικές συμβολές. Η βουβωνική χώρα αποτελούσε τη συχνότερη περιοχή εμφάνισης τέτοιου είδους αιμορραγίας στις πρόσφατες πολεμικές συγκρούσεις.¹
Δεν διαθέτουμε δεδομένα σχετικά με το πόσο συχνά συμβαίνουν αυτοί οι τραυματισμοί στο τραύμα πολιτών. Η Εθνική Τράπεζα Δεδομένων Τραύματος των ΗΠΑ καταγράφει τις κακώσεις των ασθενών με τραύμα, αλλά δεν χρησιμοποιεί τον όρο «τραυματισμός ανατομικής συμβολής». Αντίθετα, καταγράφει συγκεκριμένα την ανατομική αγγειακή δομή που τραυματίστηκε, όπως για παράδειγμα τη μηριαία αρτηρία, τη μηριαία φλέβα κ.λπ.
Τραύμα με αιμορραγία ανατομικής συμβολής στη βουβωνική χώρα
Εφαρμογή της ιατρικής βιβλιογραφίας στο τραύμα πολιτών
Η μεταφορά των δεδομένων από τον Παγκόσμιο Πόλεμο κατά της Τρομοκρατίας —Global War on Terror, GWOT— στους τραυματίες του άμαχου πληθυσμού, ακόμη και σε περιστατικά ενεργού βίας, είναι προβληματική.
Αυτό συμβαίνει επειδή η πλειονότητα των τραυματισμών με αιμορραγία στις ανατομικές συμβολές κατά τη διάρκεια του GWOT προκλήθηκε από αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς, γνωστούς ως IED. Με εξαίρεση το περιστατικό της Βοστόνης, οι τραυματισμοί από IED εξακολουθούν να είναι σπάνιοι στις ΗΠΑ.
Επιπλέον, όταν ένας τραυματίας φοράει ατομική θωράκιση, οι θανατηφόρες κακώσεις του είναι στατιστικά πιθανότερο να εμφανιστούν στις ακάλυπτες περιοχές του σώματός του. Σε αυτές περιλαμβάνονται αναγκαστικά οι ανατομικές συμβολές, επειδή αποτελούν σημεία κάμψης που πρέπει να παραμένουν ελεύθερα για να επιτρέπεται η κίνηση. Το προφίλ των τραυματισμών θα ήταν διαφορετικό σε άτομα χωρίς ατομική θωράκιση.
Μια περισσότερο εφαρμόσιμη μελέτη για το τραύμα πολιτών
Λόγω όλων αυτών των περιορισμών της βιβλιογραφίας, προτιμώ να αναφέρομαι σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε από Λιβανέζο αγγειοχειρουργό. Η μελέτη παρουσίαζε την εμπειρία του από την αντιμετώπιση 3.000 τραυματιών σε διάστημα 13 ετών, κατά τη διάρκεια ταραχών, του εμφυλίου πολέμου και συγκρούσεων μεταξύ διαφορετικών παρατάξεων στον Λίβανο, από το 1969 έως το 1982.²
Παρόλο που το κύριο αντικείμενο της δημοσίευσης ήταν οι αγγειακές κακώσεις του θώρακα, 1.008 από τους ασθενείς του είχαν περιφερικές αγγειακές κακώσεις ή αιμορραγίες στις ανατομικές συμβολές.
Οι συνηθέστεροι μηχανισμοί τραυματισμού στον Λίβανο εκείνη την περίοδο περιλάμβαναν πυρά από τυφέκια AK και M16, καθώς και τραυματισμούς από ρουκέτες και εκρηκτικούς μηχανισμούς. Το 63% των ασθενών ήταν στρατιωτικοί και το 37% πολίτες.
Κατά την περίοδο εκείνης της σύγκρουσης, η χρήση ατομικής θωράκισης ήταν στην καλύτερη περίπτωση περιορισμένη. Ακόμη και όταν υπήρχε διαθέσιμη, πιθανότατα επρόκειτο για τα παραδοσιακά στρατιωτικά αλεξίσφαιρα γιλέκα τύπου «flak vest», τα οποία παρείχαν περιορισμένη βαλλιστική προστασία. Τα γιλέκα αυτά είχαν σχεδιαστεί κυρίως για να αναχαιτίζουν μεγαλύτερα, υψηλής ταχύτητας και ακανόνιστου σχήματος μεταλλικά θραύσματα και όχι σφαίρες.
Μπορούμε ασφαλώς να υποθέσουμε ότι το 37% των ασθενών που ήταν πολίτες δεν έφερε ατομική θωράκιση.
Τραύμα με αιμορραγία ανατομικής συμβολής στη μασχαλιαία περιοχή
Επειδή οι οδομαχίες εκδηλώνονταν συχνά σε ολόκληρη τη χώρα και κοντά στα νοσοκομεία, το 78% των ασθενών έφτασε στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών μέσα σε τέσσερα λεπτά από τη στιγμή του τραυματισμού. Το 97% των τραυμάτων προκλήθηκε από βλήματα υψηλής ταχύτητας και θραύσματα.
Από τους 1.008 τραυματίες του Λιβανέζου χειρουργού που παρουσίαζαν περιφερικές αγγειακές κακώσεις, το 50% είχε τραυματισμούς στα μηριαία και ιγνυακά αγγεία. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι αιμορραγίες αυτές θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με την εφαρμογή αιμοστατικού ιμάντα.
Ωστόσο, εάν προσθέσουμε τους τραυματισμούς μιας αρτηρίας, μιας φλέβας ή και των δύο αγγείων σε μια ανατομική συμβολή, προκύπτει ότι το 5% των ασθενών είχε τραυματισμούς των υποκλείδιων αγγείων, το 2% των μασχαλιαίων αγγείων και το 10% των λαγόνιων αγγείων.
Οι τραυματισμοί της καρωτίδας και της σφαγίτιδας φλέβας αντιστοιχούσαν σε επιπλέον 10% των αγγειακών κακώσεων.
Επομένως, στο 27% των ασθενών που ο χειρουργός θεωρούσε ότι είχαν περιφερικές αγγειακές κακώσεις, η αιμορραγία δεν θα αναμενόταν να μπορεί να ελεγχθεί με έναν συμβατικό αιμοστατικό ιμάντα.
Παρόλο που διατίθενται στο εμπόριο τέσσερις τύποι ειδικών «αιμοστατικών ιμάντων ανατομικών συμβολών» —junctional tourniquets— η διάδοσή τους στην πολιτική αγορά των ΗΠΑ παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.
Τι σημαίνουν όλα αυτά;
Πρέπει να γνωρίζετε πώς να πραγματοποιείτε σωστό επιπωματισμό ενός τραύματος σε ανατομική συμβολή, εάν θέλετε να σώσετε έναν τραυματία από θανατηφόρα αιμορραγία σε αυτές τις περιοχές.
Βιβλιογραφικές αναφορές
¹ Journal of Trauma and Acute Care Surgery, Δεκέμβριος 2012, 73(6 Suppl 5):S431–S437. Death on the battlefield (2001–2011): implications for the future of combat casualty care — «Θάνατος στο πεδίο της μάχης, 2001–2011: επιπτώσεις για το μέλλον της περίθαλψης τραυματιών μάχης». Eastridge BJ.
² Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, Μάιος 1985, 89(5):723–733. Cardiovascular and thoracic battle injuries in the Lebanon War. Analysis of 3,000 personal cases — «Καρδιαγγειακές και θωρακικές κακώσεις μάχης στον πόλεμο του Λιβάνου: ανάλυση 3.000 περιστατικών». Zakharia AT.
Πηγή: Junctional Hemorrhage: The next frontier for hemorrhage control
Παναγιώτης Σπανός
ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ
