Σε μια ιατρική έκτακτη ανάγκη, όταν κάποιος καλέσει το 166 ή το 112, η ανταπόκριση φαίνεται σχεδόν άμεση. Ωστόσο, πίσω από κάθε περιστατικό υπάρχει ένα σύνθετο σύστημα διαδικασιών, επικοινωνίας και ιατρικών παρεμβάσεων που στοχεύει στην καλύτερη δυνατή έκβαση για τον ασθενή.
Το Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας (ΕΚΑΒ) λειτουργεί με οργανωμένα πρωτόκολλα και συντονισμό μεταξύ του Κέντρου Επιχειρήσεων, των πληρωμάτων ασθενοφόρων, των διασωστών και των νοσοκομείων.
Ακολουθούν τα βασικά στάδια που ακολουθεί μια κλήση στο ΕΚΑΒ, από τη στιγμή που αναφέρεται το περιστατικό μέχρι την παράδοση του ασθενούς στο νοσοκομείο.
Στάδιο 1: Κλήση έκτακτης ανάγκης και συντονισμός από το Κέντρο Επιχειρήσεων
Έναρξη της κλήσης
Όταν ένας πολίτης αντιμετωπίζει μια επείγουσα ιατρική κατάσταση:
-
καλεί το 166 ή το 112
-
η κλήση λαμβάνεται από το Κέντρο Επιχειρήσεων του ΕΚΑΒ
-
οι τηλεφωνητές και διαβιβαστές συλλέγουν βασικές πληροφορίες για το περιστατικό
Οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνουν:
-
την ακριβή τοποθεσία
-
την κατάσταση του ασθενούς
-
τον αριθμό των ασθενών
-
πιθανούς κινδύνους στο χώρο
Εκτίμηση περιστατικού και αποστολή ασθενοφόρου
Οι διαβιβαστές αξιολογούν τη σοβαρότητα του περιστατικού χρησιμοποιώντας συγκεκριμένα πρωτόκολλα.
Στη συνέχεια:
-
κατατάσσουν το περιστατικό ανάλογα με την επείγουσα φύση του
-
αποστέλλουν το πλησιέστερο διαθέσιμο ασθενοφόρο
-
λαμβάνουν υπόψη παράγοντες όπως απόσταση, κυκλοφορία και διαθεσιμότητα πληρωμάτων
Στάδιο 2: Κινητοποίηση της μονάδας του ΕΚΑΒ
Αναχώρηση του ασθενοφόρου
Μετά την ανάθεση του περιστατικού:
-
το πλήρωμα του ασθενοφόρου αναχωρεί άμεσα
-
χρησιμοποιούνται φάροι και σειρήνα όταν απαιτείται
-
ακολουθείται η ταχύτερη δυνατή διαδρομή προς το σημείο
Προετοιμασία καθ’ οδόν
Κατά τη διάρκεια της διαδρομής:
-
το πλήρωμα λαμβάνει επιπλέον πληροφορίες από το Κέντρο Επιχειρήσεων
-
προετοιμάζει τον απαραίτητο ιατρικό εξοπλισμό
-
σχεδιάζει την αρχική αντιμετώπιση του περιστατικού
Η προετοιμασία αυτή επιτρέπει την άμεση και αποτελεσματική παρέμβαση με την άφιξη στο σημείο.
Στάδιο 3: Εκτίμηση και αντιμετώπιση του ασθενούς στο σημείο
Αρχική αξιολόγηση χώρου
Με την άφιξη στο σημείο οι διασώστες:
-
ελέγχουν την ασφάλεια του περιβάλλοντος
-
εντοπίζουν τον ασθενή
-
έρχονται σε άμεση επαφή μαζί του
Πρωτογενής εκτίμηση
Η αρχική εκτίμηση βασίζεται στην αξιολόγηση:
-
Αεραγωγού (Airway)
-
Αναπνοής (Breathing)
-
Κυκλοφορίας (Circulation)
Παράλληλα πραγματοποιείται έλεγχος ζωτικών σημείων όπως:
-
καρδιακός ρυθμός
-
αρτηριακή πίεση
-
κορεσμός οξυγόνου
-
επίπεδο συνείδησης
Ιατρικές παρεμβάσεις
Ανάλογα με τη σοβαρότητα του περιστατικού, οι διασώστες μπορεί να πραγματοποιήσουν:
-
καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ)
-
απινίδωση σε καρδιακή ανακοπή
-
χορήγηση οξυγόνου
-
έλεγχο αιμορραγίας
-
ακινητοποίηση τραυματισμών
-
χορήγηση φαρμάκων σε συγκεκριμένα περιστατικά
Στάδιο 4: Απόφαση μεταφοράς και συντονισμός με νοσοκομείο
Απόφαση για μεταφορά
Μετά την αρχική αντιμετώπιση, το πλήρωμα αποφασίζει:
-
αν ο ασθενής πρέπει να μεταφερθεί σε νοσοκομείο
-
ποιο νοσοκομείο είναι το καταλληλότερο
Σε σοβαρά περιστατικά επιλέγονται νοσοκομεία με εξειδικευμένες μονάδες όπως:
-
Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών
-
μονάδες τραύματος
-
καρδιολογικές ή νευρολογικές μονάδες
Ενημέρωση του νοσοκομείου
Πριν την άφιξη, το πλήρωμα ενημερώνει το νοσοκομείο για:
-
την κατάσταση του ασθενούς
-
τις παρεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν
-
τον εκτιμώμενο χρόνο άφιξης
Ασφαλής μεταφορά
Κατά τη μεταφορά:
-
ο ασθενής παρακολουθείται συνεχώς
-
συνεχίζονται οι απαραίτητες ιατρικές παρεμβάσεις
-
εφαρμόζονται ασφαλείς τεχνικές οδήγησης
Στάδιο 5: Παράδοση του ασθενούς στο νοσοκομείο
Με την άφιξη στο νοσοκομείο:
-
ο ασθενής μεταφέρεται στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών
-
το πλήρωμα παραδίδει τον ασθενή στο ιατρικό προσωπικό
Παρέχεται σύντομη προφορική αναφορά που περιλαμβάνει:
-
την κατάσταση του ασθενούς
-
τα ευρήματα της εκτίμησης
-
τις παρεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν
-
την ανταπόκριση στη θεραπεία
Στάδιο 6: Διαδικασίες μετά το περιστατικό
Συμπλήρωση αναφοράς περιστατικού
Οι διασώστες καταγράφουν λεπτομερώς το περιστατικό για:
-
ιατρικά αρχεία
-
επιχειρησιακή αξιολόγηση
-
νομική τεκμηρίωση
Αποκατάσταση εξοπλισμού
Μετά τη μεταφορά:
-
αναπληρώνονται τα ιατρικά υλικά
-
απολυμαίνεται το ασθενοφόρο
-
ελέγχεται ο εξοπλισμός
Επιστροφή σε διαθεσιμότητα
Το πλήρωμα ενημερώνει το Κέντρο Επιχειρήσεων ότι είναι ξανά διαθέσιμο για νέο περιστατικό.
Προκλήσεις στην ανταπόκριση του ΕΚΑΒ
Κυκλοφοριακή συμφόρηση
Η αυξημένη κίνηση στις πόλεις μπορεί να καθυστερήσει την πρόσβαση στα περιστατικά.
Υπερφόρτωση νοσοκομείων
Τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών συχνά αντιμετωπίζουν μεγάλο αριθμό ασθενών.
Κίνδυνοι για το προσωπικό
Οι διασώστες μπορεί να αντιμετωπίσουν επικίνδυνες ή απρόβλεπτες καταστάσεις κατά τη διάρκεια της αποστολής.
Το μέλλον της επείγουσας προνοσοκομειακής φροντίδας
Οι υπηρεσίες επείγουσας ιατρικής εξελίσσονται συνεχώς με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της φροντίδας των ασθενών.
Νέες τεχνολογίες περιλαμβάνουν:
-
τηλεϊατρική υποστήριξη για διασώστες
-
προηγμένα συστήματα εντοπισμού ασθενοφόρων
-
ψηφιακή καταγραφή περιστατικών
-
συστήματα πρόβλεψης για καλύτερη κατανομή ασθενοφόρων
Συμπέρασμα
Μια κλήση στο ΕΚΑΒ δεν περιορίζεται απλώς στη μεταφορά ενός ασθενούς στο νοσοκομείο. Πρόκειται για μια πολύπλοκη διαδικασία που περιλαμβάνει συντονισμό, ιατρικές αποφάσεις και συνεργασία μεταξύ πολλών επαγγελματιών υγείας.
Κάθε στάδιο της διαδικασίας έχει σχεδιαστεί με στόχο την ταχύτερη δυνατή ανταπόκριση και την καλύτερη δυνατή φροντίδα για τον ασθενή. Η κατανόηση του τρόπου λειτουργίας του ΕΚΑΒ βοηθά το κοινό να εκτιμήσει το σημαντικό έργο που επιτελούν καθημερινά οι διασώστες και το προσωπικό των υπηρεσιών επείγουσας βοήθειας.
Βιβλιογραφική Αναφορά: The LifeCycle of an EMS Call: What Happens Behind the Scenes
Παναγιώτης Σπανός
ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ
