Από τα χαμένα γεύματα μέχρι τα ασταμάτητα σήματα στον ασύρματο, δεν μπορείς να ελέγξεις το ρολόι. Αυτό που μπορείς να ελέγξεις είναι το πώς ανακάμπτεις, πώς επανέρχεσαι και πώς προστατεύεις τον εαυτό σου για μια καριέρα με διάρκεια.
Η διαχείριση χρόνου στο Σύστημα Προνοσοκομειακής Φροντίδας δεν αφορά σχέδια με χρωματική κωδικοποίηση ή τέλεια οργανωμένες βάρδιες — αφορά την επιβίωση.
Οι πολύωρες βάρδιες, οι απρόβλεπτες κλήσεις, τα γεύματα που παραλείπονται και ο διαρκώς μεταβαλλόμενος ρυθμός μπορούν να εξαντλήσουν ακόμη και τον πιο ενθουσιώδη νέο επαγγελματία. Στην αρχή της καριέρας σου θα ακούσεις να σου λένε «κάνε σωστή διαχείριση ενέργειας», αλλά σπάνια θα σου εξηγήσουν τι σημαίνει αυτό όταν ο ασύρματος δεν σταματά και η μέρα διαρκώς επιμηκύνεται.
Η αλήθεια είναι η εξής: στον Προνοσοκομειακό χώρο δεν διαχειρίζεσαι πραγματικά τον χρόνο — διαχειρίζεσαι την ενέργειά σου, τη νοοτροπία σου και την αποκατάστασή σου. Και το να μάθεις πώς να το κάνεις αυτό είναι που καθορίζει αν απλώς θα αντέξεις τις βάρδιες σου ή αν θα χτίσεις μια καριέρα με διάρκεια.
Ξεκίνα από τη νοοτροπία: Να ξέρεις σε τι μπαίνεις
Οι μεγάλες βάρδιες και ο απρόβλεπτος όγκος κλήσεων είναι απλώς μέρος του επείγοντος. Σε μεγάλο βαθμό δεν είναι στον έλεγχό μας και συχνά είναι αυτό που μας τράβηξε εξαρχής.
Νυχτερινή εργασία όταν ο υπόλοιπος κόσμος κοιμάται. Κλήση μετά από κλήση. Βάρδιες 12 και 24 ωρών. Ο Προνοσοκομειακός χώρος είναι μια ιδιαίτερη «λέσχη». Η ένταση, ο ρυθμός, η κοινή εξάντληση· αποτελούν μέρος της γοητείας του επαγγέλματος. Και οι δεσμοί και οι φιλίες που δημιουργούνται μέσα σε δύσκολες, μεγάλες βάρδιες είναι ανεκτίμητοι. Για πολλούς από εμάς, είναι κομμάτι αυτού που κάνει τη ζωή να αξίζει.
Μπες, λοιπόν, σε αυτή την καριέρα με ανοιχτά μάτια και ρεαλιστικές προσδοκίες. Μην προετοιμάζεις τον εαυτό σου για αποτυχία πιστεύοντας ότι θα είναι εύκολο. Δεν θα είναι. Θα χρειαστεί να μείνεις παραπάνω. Θα κουραστείς. Θα πρέπει να πιέσεις τον εαυτό σου.
Αλλά θα κάνεις και δουλειά που έχει σημασία. Θα γνωρίσεις μερικούς από τους πιο αξιόλογους ανθρώπους. Θα μάθεις τι σημαίνουν εμπιστοσύνη, ομαδικότητα και αληθινή φιλία.
Η έρευνα δείχνει σταθερά ότι η νοοτροπία επηρεάζει άμεσα την απόδοση και την ανθεκτικότητα. Άτομα με αναπτυξιακή νοοτροπία είναι πολύ πιο πιθανό να επιμείνουν στις δυσκολίες και να βελτιωθούν με τον χρόνο. Στο επείγον αυτό έχει σημασία, γιατί η νοοτροπία σου συχνά καθορίζει αν το στρες θα σε καταβάλει ή θα σε δυναμώσει.
Διαχειρίσου την ενέργεια, όχι τα λεπτά
Ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα είναι να μάθεις τη διαφορά μεταξύ του να λειτουργείς με αδρεναλίνη και του να λειτουργείς με συγκέντρωση — και να αναγνωρίζεις πότε απλώς έχεις αδειάσει.
Το ρολόι δεν θα επιβραδύνει. Αλλά ο τρόπος που διαχειρίζεσαι την ενέργειά σου μπορεί να σε αποτρέψει από το να εξαντληθείς πριν καν τελειώσει η βάρδια.
Δημιούργησε μικρές, συνειδητές «τελετουργίες» επαναφοράς:
-
Φάε ένα κανονικό γεύμα όταν μπορείς — όχι μόνο μια μπάρα δημητριακών ανάμεσα σε κλήσεις
-
Κάνε διατάσεις πριν ξανακαθίσεις στο ασθενοφόρο
-
Πάρε 10 ήσυχα λεπτά πριν δηλώσεις διαθέσιμος μετά από μια δύσκολη κλήση
Μπορεί να φαίνονται μικρά, αλλά αθροίζονται. Σε κρατούν παρόντα. Σε βοηθούν να ανακάμψεις όσο χρειάζεται για να συνεχίσεις με ασφάλεια.
Προετοιμάσου για τη βάρδια που ξέρεις ότι έρχεται
Αφού δεν μπορούμε να ελέγξουμε τον όγκο κλήσεων, προετοιμάζουμε τον εαυτό μας.
Ντύσου ανάλογα με την εποχή. Η σωματική δυσφορία προσθέτει άγχος που συχνά μπορεί να αποφευχθεί. Πάρε επιπλέον κάλτσες — γιατί οι βρεγμένες μπότες για ώρες μπορούν να καταστρέψουν και την πιο δυνατή νοοτροπία.
Η ενυδάτωση και η διατροφή είναι πιο σημαντικές απ’ όσο θέλουμε να παραδεχτούμε. Ένα από τα λίγα βέβαια είναι ότι δεν είναι βέβαιο πως θα έχεις χρόνο να σταματήσεις για φαγητό. Πάρε φαγητό μαζί σου. Πάρε φαγητό που σου αρέσει πραγματικά. Μικρές λιχουδιές σου δίνουν κάτι να περιμένεις μέσα σε μια μεγάλη βάρδια — και αυτά τα μικρά «ανεβάσματα» μετράνε.
Και όταν έχεις την ευκαιρία για έναν καφέ ή να περάσεις από το αγαπημένο σου μαγαζί με τον συνάδελφο; Κάν’ το. Αυτές οι στιγμές ενισχύουν τη σύνδεση, ανεβάζουν το ηθικό και σου θυμίζουν ότι αυτή η δουλειά μπορεί ακόμη να είναι ευχάριστη.
Χρησιμοποίησε σωστά τον χρόνο ανάπαυσης — ακόμη κι αν είναι λίγος
Ο «ελεύθερος» χρόνος σπάνια είναι μεγάλος. Μάθε να αξιοποιείς τα μικρά διαστήματα.
Απομακρύνσου από τα ερεθίσματα όταν μπορείς. Κάνε διατάσεις. Περπάτησε λίγο. Κάθισε ήσυχα. Άκου ένα τραγούδι, ένα βιβλίο ή ένα podcast — κάτι που δεν σχετίζεται με τη δουλειά και δεν προσθέτει στρες.
Απέφυγε το ατελείωτο σκρολάρισμα ή φορτισμένα μηνύματα. Δεν ξεκουράζουν τον εγκέφαλο. Θετικό ή χαλαρωτικό περιεχόμενο ενεργοποιεί τους μηχανισμούς ανθεκτικότητας του εγκεφάλου και σε βοηθά να επαναφορτιστείς.
Η ξεκούραση δεν σημαίνει πάντα ύπνο, αν και ο ύπνος πρέπει να αξιοποιείται όταν είναι διαθέσιμος. Μερικές φορές ξεκούραση σημαίνει απλώς μείωση των ερεθισμάτων. Σειρήνες, ασύρματοι, συναγερμοί, κίνηση — όλη τη βάρδια. Όταν μπορείς, αφαίρεσε λίγη από αυτή την ένταση. Το νευρικό σου σύστημα το χρειάζεται.
Ο χρόνος εκτός υπηρεσίας είναι αποκατάσταση και προετοιμασία
Ο χρόνος εκτός δουλειάς είναι πολύτιμος. Είναι η φάση αποκατάστασης και προετοιμασίας για τον επόμενο κύκλο βαρδιών.
Προστάτεψέ τον.
Όταν είσαι εκτός, αποσυνδέσου από τη δουλειά. Αν δεν σκοπεύεις να πάρεις επιπλέον βάρδιες, κλείσε τις ειδοποιήσεις. Αν βγεις κοινωνικά με συναδέλφους, μην μιλάτε μόνο για τη δουλειά. Εκτονώσου όταν χρειάζεται, αλλά συμφώνησε με τον εαυτό σου να μοιράζεσαι τα σημαντικά και μετά να αφήνεις τη δουλειά στη δουλειά.
Δεσμεύσου να κάνεις τουλάχιστον ένα πράγμα που σου αρέσει στον ελεύθερο χρόνο σου. Δεν είναι πάντα εύκολο όταν ισορροπείς σχολή, οικογένεια ή δεύτερη δουλειά, αλλά είναι απαραίτητο. Προγραμμάτισέ το όπως τις υποχρεώσεις σου.
Η άσκηση επίσης έχει σημασία. Η καλή φυσική κατάσταση μειώνει την κόπωση, ενισχύει την ανθεκτικότητα και υποστηρίζει την ψυχική υγεία. Όποτε είναι δυνατόν, βγες στη φύση. Μειώνει τις ορμόνες του στρες και βοηθά στην αποκατάσταση.
Εξίσου σημαντικό: δώσε στον εαυτό σου άδεια να μην κάνεις τίποτα κάποιες φορές. Μην γεμίζεις κάθε ρεπό ασφυκτικά. Η διαρκής υπερφόρτωση — στη δουλειά και στο σπίτι — οδηγεί σε επαγγελματική εξουθένωση πιο γρήγορα από τις μεγάλες βάρδιες.
Μίλα όταν κάτι δεν πάει καλά
Ορισμένοι στρεσογόνοι παράγοντες απαιτούν περισσότερα από ξεκούραση. Δύσκολες κλήσεις. Απώλεια συναδέλφου. Περιστατικά που σε αγγίζουν προσωπικά.
Σε αυτές τις στιγμές χρειάζεται ειλικρίνεια με τον εαυτό σου. Αν δεν νιώθεις καλά, πες το. Το να μιλάς δεν είναι αδυναμία — είναι ευθύνη. Προς τον εαυτό σου, τους ασθενείς σου και τους συνεργάτες σου.
Σκέψου το έτσι: δεν θα έβγαζες ασθενοφόρο χωρίς να ελέγξεις ότι είναι πλήρως εξοπλισμένο. Το ίδιο αξίζεις κι εσύ. Ενυδατωμένος. Χορτάτος. Ψυχικά προετοιμασμένος. Υποστηριζόμενος.
Βρες την ανθρώπινη πλευρά — σε διατηρεί
Τέλος, βρες στιγμές χαράς όπου μπορείς.
Γέλα με τους συναδέλφους σου. Σε δύσκολες κλήσεις, παρατήρησε τις υπενθυμίσεις της ζωής του ασθενούς πέρα από εκείνη τη στιγμή. Σε λιγότερο κρίσιμες κλήσεις, συνδέσου — κάνε ερωτήσεις, άκου, μάθε κάτι για τον άνθρωπο απέναντί σου.
Η ανθρώπινη σύνδεση μας αποκαθιστά. Μας θυμίζει γιατί κάνουμε αυτή τη δουλειά.
Το συμπέρασμα
Στο Σύτημα Προνοσοκομειακής Φροντίδας, η διαχείριση χρόνου δεν αφορά το να στριμώξεις περισσότερα μέσα στη μέρα σου. Αφορά τη διαχείριση του εαυτού σου.
Προστάτεψε τη νοοτροπία σου. Προετοιμάσου συνειδητά. Φρόντισε την αποκατάστασή σου. Επένδυσε στις σχέσεις σου. Δείξε κατανόηση στον εαυτό σου.
Γιατί κάθε λεπτό που επενδύεις στην ισορροπία θα σου επιστραφεί σε διάρκεια — και έτσι επιβιώνουν οι καριέρες, όχι απλώς οι βάρδιες.
Πηγή: Time management in EMS isn’t about the clock — it’s about survival
Παναγιώτης Σπανός
ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ
