Γιατί έχει μεγαλύτερη σημασία από ποτέ
Για πολλούς από εμάς στα ασθενοφόρα, ο ήχος της σειρήνας και οι αναλαμπές των φάρων είναι βαθιά ριζωμένες στο μυαλό μας: «Πρόκειται για περιστατικό ζωής ή θανάτου· πρέπει να φτάσουμε γρήγορα». Ωστόσο, πρόσφατα δεδομένα και προτεινόμενες αλλαγές πολιτικής οδηγούν σε επανεξέταση αυτής της παραδοχής.
Στην κομητεία Wake της Βόρειας Καρολίνας, το τοπικό σύστημα προνοσοκομειακής φροντίδας κατέγραψε 21 τροχαία ατυχήματα ασθενοφόρων μέσα στο έτος που αφορούσαν χρήση φάρων και σειρήνας, συμπεριλαμβανομένων δύο ολοκληρωτικών καταστροφών οχημάτων (Murawski, 2025).
Σήμερα, περίπου το 80% των ανταποκρίσεων του EMS στην κομητεία Wake γίνεται με φάρους και σειρήνα, όμως οι αρμόδιοι ελπίζουν να μειώσουν αυτό το ποσοστό στο 20% των κλήσεων, βάσει μιας προτεινόμενης νέας πολιτικής (Murawski, 2025).
Ο Διευθυντής του Wake, Jon Studnek, σημείωσε ότι η χρήση φάρων και σειρήνας θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κλινική παρέμβαση—κατάλληλη μόνο όταν λίγα λεπτά εξοικονόμησης χρόνου μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά την έκβαση του ασθενούς (WRAL News, 2025).
Αυτή η εξελισσόμενη φιλοσοφία αμφισβητεί παγιωμένες αντιλήψεις στον προνοσοκομειακό χώρο και μας αναγκάζει να σταθμίσουμε τον κίνδυνο έναντι του οφέλους με πιο συνειδητό τρόπο.
Τι δείχνουν τα δεδομένα
-
Χρόνος που εξοικονομείται: Μελέτες δείχνουν ότι οι φάροι και η σειρήνα εξοικονομούν συνήθως κατά μέσο όρο δύο έως τρία λεπτά (WRAL News, 2025).
-
Κίνδυνος τροχαίων: Η κομητεία Wake ανέφερε 21 ατυχήματα μέσα στο έτος που αφορούσαν ασθενοφόρα με φάρους και σειρήνα, εκ των οποίων δύο ήταν ολοκληρωτικές απώλειες οχημάτων (Murawski, 2025).
-
Κλινική σημασία: Ο χρόνος που εξοικονομείται μπορεί να είναι κλινικά ουσιαστικός μόνο για ασθενείς σε καρδιακή ανακοπή, σοβαρό τραύμα, απόφραξη αεραγωγού ή άλλες χρονικά κρίσιμες καταστάσεις (WRAL News, 2025).
-
Στόχος πολιτικής: Το Wake στοχεύει να χρησιμοποιεί φάρους και σειρήνα σε περίπου 20% των ανταποκρίσεων, ευθυγραμμιζόμενο με εθνικές τάσεις για βελτίωση της ασφάλειας χωρίς υποβάθμιση της φροντίδας (EMS1, 2025).
Τι σημαίνει αυτό για τους παρόχους
-
Επανεξέταση της αυτόματης χρήσης φάρων και σειρήνας.
Το γεγονός ότι πρόκειται για κλήση 911 δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πρέπει να ανάψουν οι φάροι. Σκεφτείτε αν η ταχύτερη άφιξη θα αλλάξει πραγματικά την έκβαση. -
Συμμετοχή σε ανασκοπήσεις μετά το περιστατικό.
Μετά από κάθε ανταπόκριση, αναλογιστείτε αν οι φάροι και η σειρήνα έκαναν διαφορά—ή απλώς αύξησαν τον κίνδυνο. -
Διεκδίκηση σαφών κριτηρίων.
Συνεργαστείτε με τη διοίκηση για τον καθορισμό τεκμηριωμένων ενδείξεων χρήσης φάρων και σειρήνας, όπως σοβαρό τραύμα ή καρδιακή ανακοπή, έναντι σταθερών ή χαμηλής βαρύτητας κλήσεων. -
Προσαρμογή της οδηγικής συμπεριφοράς.
Ακόμη και με φάρους και σειρήνα, η προσοχή στις διασταυρώσεις και ο έλεγχος της ταχύτητας παραμένουν ζωτικής σημασίας. -
Επικοινωνία σε επίπεδο συστήματος.
Καθώς η προτεινόμενη πολιτική της κομητείας Wake εξελίσσεται, διαβιβαστές, ανταποκριτές και νοσοκομεία πρέπει να κατανοούν το σκεπτικό πίσω από τη μειωμένη χρήση σειρήνας (ABC11, 2025).
Οφέλη, προκλήσεις και πραγματικότητες
Οφέλη
-
Λιγότερα τροχαία και τραυματισμοί πληρωμάτων και πολιτών (Murawski, 2025).
-
Μειωμένες απώλειες οχημάτων και κόστη συντήρησης.
-
Ασφαλέστερες επιχειρήσεις και μοντέλα ανταπόκρισης βασισμένα σε δεδομένα.
Προκλήσεις
-
Μεγαλύτεροι χρόνοι ανταπόκρισης για χαμηλής προτεραιότητας κλήσεις (ABC11, 2025).
-
Πολιτισμική αντίσταση μεταξύ πληρωμάτων που ταυτίζουν τη χρήση σειρήνας με την αίσθηση του επείγοντος και τον επαγγελματισμό.
-
Διαχείριση των προσδοκιών του κοινού όταν τα ασθενοφόρα φτάνουν χωρίς φάρο και σειρήνα.
Πραγματικότητες
-
Κάθε σύστημα πρέπει να προσαρμόζει τα κριτήρια στη γεωγραφία, τον όγκο κλήσεων και τις συνθήκες κυκλοφορίας του.
-
Η κομητεία Wake σχεδιάζει να εφαρμόσει σταδιακά τη νέα πολιτική έως τον Μάρτιο του 2026 (Murawski, 2025).
-
Η συλλογή και αξιολόγηση δεδομένων είναι απαραίτητες για να διαπιστωθεί αν η μειωμένη χρήση σειρήνας βελτιώνει τα συνολικά αποτελέσματα.
Βήματα δράσης για τις υπηρεσίες Προνοσοκομειακής Φροντίδας
-
Έλεγχος χρήσης φάρων και σειρήνας: Ανασκόπηση των ανταποκρίσεων των τελευταίων 12–24 μηνών για να διαπιστωθεί πότε η παρέμβαση ήταν πραγματικά απαραίτητη.
-
Ανάπτυξη κριτηρίων απόφασης: Δημιουργία πίνακα ανταπόκρισης που λαμβάνει υπόψη την κατάσταση του ασθενούς, τον μηχανισμό και την επείγουσα φύση.
-
Εκπαίδευση παρόχων: Χρήση προσομοιώσεων και σεναρίων για έμφαση στην ασφαλή οδήγηση χωρίς σειρήνα.
-
Ενημέρωση κοινού: Ανάπτυξη εκπαιδευτικών μηνυμάτων που εξηγούν γιατί το ασθενοφόρο μπορεί να φτάνει χωρίς φάρους ή σειρήνα σε μη κρίσιμες καταστάσεις.
-
Παρακολούθηση αποτελεσμάτων: Καταγραφή τροχαίων, χρόνων ανταπόκρισης και κλινικών εκβάσεων.
Συμπέρασμα: Αλλαγή κουλτούρας, όχι συμβιβασμός
Η συζήτηση στην κομητεία Wake υπογραμμίζει ότι η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα δεν είναι αντικρουόμενες έννοιες. Η λιγότερο συχνή χρήση φάρων και σειρήνας δεν κάνει το σύστημα προνοσοκομειακής φροντίδας λιγότερο επείγον—το κάνει πιο έξυπνο και ασφαλές.
Όταν οι φάροι και η σειρήνα αντιμετωπίζονται ως θεραπευτικό μέσο, που επιφυλάσσεται για κλήσεις όπου τα δευτερόλεπτα έχουν σημασία, αναβαθμίζουμε τον επαγγελματισμό μας και προστατεύουμε τόσο τα πληρώματά μας όσο και τις κοινότητές μας.
Καθώς το το σύστημα προνοσοκομειακής φροντίδας εξελίσσεται, το ίδιο πρέπει να κάνει και η κουλτούρα μας. Ο στόχος δεν είναι απλώς να φτάνουμε γρήγορα—είναι να φτάνουμε με ασφάλεια και να παρέχουμε άριστη φροντίδα κάθε φορά.
Βιβλιογραφικές Αναφορές (APA 7th Edition)
ABC11. (2025, October 14). Wake County EMS may reduce use of lights and sirens to improve safety.
https://abc11.com/post/emergency-nc-ems-lights-sirens-use-reduced-effort-increase-response-times-low-acuity-calls-wake-county/18078143
EMS1. (2025, October 13). N.C. EMS considers limiting use of lights, sirens to reduce crashes.
https://www.ems1.com/ambulance-safety/n-c-ems-considers-limiting-use-of-lights-sirens-to-reduce-crashes
Murawski, J. (2025, October 12). Wake County proposes limiting use of lights, sirens on ambulances after crashes. The News & Observer.
https://www.newsobserver.com/news/local/counties/wake-county/article312674597.html
WRAL News. (2025, October 11). Wake County EMS eyes policy to reduce use of lights and sirens after multiple crashes.
https://www.wral.com/news/local/wake-county-ems-ambulance-siren-lights-policy-change-october-2025/
Συγγραφέας: Scott McConnell, MBA, BSN, RN, NRP, CEN, EMS Instructor
Πηγή: When to Hit the Lights & Sirens: A Critical Discussion for EMS Providers
Παναγιώτης Σπανός
ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ
