Οι προϊστάμενοι και τα έμπειρα πληρώματα θέτουν τον τόνο για την ενίσχυση των συναδέλφων και τη λειτουργία του ΕΚΑΒ με επαγγελματισμό και ακεραιότητα
Στο ΕΚΑΒ, όπως και σε κάθε επιχειρησιακό οργανισμό πρώτης γραμμής, η καθημερινότητα δεν είναι ποτέ «εύκολη». Πίεση, ένταση, βάρδιες, δύσκολα περιστατικά, κλειστοί χώροι συνεργασίας. Όλα αυτά ανεβάζουν τα επίπεδα στρες και, αν δεν υπάρχει σωστή κουλτούρα, μπορούν να δημιουργήσουν τοξικές συμπεριφορές. Το ζήτημα της σεξουαλικής παρενόχλησης δεν είναι θεωρητικό. Υπάρχει και επηρεάζει άμεσα τη λειτουργικότητα του πληρώματος και την ασφάλεια των ίδιων των διασωστών.
Ακολουθούν οκτώ πρακτικές κατευθύνσεις, προσαρμοσμένες στην πραγματικότητα του ασθενοφόρου:
1. Δημιουργήστε κουλτούρα σεβασμού μέσα στο πλήρωμα
Το πλήρωμα ασθενοφόρου λειτουργεί σαν μικρή «οικογένεια» μέσα στη βάρδια. Αυτό όμως δεν σημαίνει χαλαρότητα στα όρια. Σεβασμός σε φύλο, ηλικία, εμπειρία και προσωπικότητα δεν είναι επιλογή, είναι προϋπόθεση για να δουλέψει σωστά η ομάδα. Ο παλιός δίνει το παράδειγμα. Αν το παράδειγμα είναι λάθος, όλη η κουλτούρα χαλάει.
2. Ενδυναμώστε κάθε μέλος του πληρώματος
Από τον νέο διασώστη μέχρι τον πιο έμπειρο, όλοι πρέπει να νιώθουν ότι έχουν φωνή. Δεν υπάρχει «είσαι μικρός, μην μιλάς». Όταν κάποιος νιώθει ότι τον υπολογίζουν, είναι πιο πιθανό να μιλήσει έγκαιρα για κάτι που τον ενοχλεί. Και αυτό προλαμβάνει καταστάσεις πριν ξεφύγουν.
3. Ακούστε πραγματικά – όχι επιφανειακά
Στο ασθενοφόρο δεν υπάρχει πολυτέλεια για «ναι ναι, σε άκουσα». Αν κάποιος συνάδελφος εκφράσει ενόχληση ή δυσφορία, πρέπει να τον ακούσεις κανονικά. Χωρίς διακοπές, χωρίς υποτίμηση. Αν πας κατευθείαν να τον «διορθώσεις» ή να το μειώσεις, το έχασες. Δεν θα ξαναμιλήσει.
4. Πάρτε το θέμα στα σοβαρά – από την πρώτη στιγμή
Ένα «αστείο», ένα σχόλιο, ένα βλέμμα μπορεί να φαίνεται μικρό, αλλά για τον άλλον μπορεί να είναι μεγάλο. Στο ΕΚΑΒ αυτά δεν τα αφήνεις να περάσουν. Ό,τι δεν κόβεται νωρίς, μεγαλώνει. Και όταν μεγαλώσει, δημιουργεί ρήξη στο πλήρωμα – και εκεί αρχίζουν τα επικίνδυνα.
5. Βάλτε ξεκάθαρα όρια μέσα στο ασθενοφόρο
Το ότι δουλεύετε μαζί σε κλειστό χώρο δεν σημαίνει ότι όλα επιτρέπονται. Αγγίγματα, αστεία, υπονοούμενα – όλα έχουν όρια. Δεν υπάρχει «έτσι είμαι εγώ». Αν ο άλλος δεν είναι άνετος, σταματάει εκεί. Τελεία. Μιλάς ξεκάθαρα και ακούς ξεκάθαρα.
6. Μηδενική ανοχή σε ακατάλληλη συμπεριφορά
Αν ακουστεί σεξιστικό αστείο ή προσβλητικό σχόλιο, δεν γελάς. Το κόβεις εκείνη τη στιγμή. Όχι αύριο, όχι «άστο τώρα». Η ανοχή είναι αποδοχή. Και στο πεδίο, η αποδοχή τέτοιων συμπεριφορών διαλύει την εμπιστοσύνη μεταξύ συναδέλφων.
7. Δείτε ο ένας τον άλλον ως σύμμαχο – όχι ως αντίπαλο
Στο περιστατικό, ο συνάδελφος είναι αυτός που θα σε καλύψει. Αν δεν υπάρχει σεβασμός εκτός περιστατικού, δεν θα υπάρχει ούτε μέσα στο περιστατικό. Άνδρες και γυναίκες στο πλήρωμα πρέπει να λειτουργούν σαν ομάδα. Χωρίς υπονοούμενα, χωρίς παιχνίδια εξουσίας.
8. Δώστε το παράδειγμα – ειδικά οι παλιοί
Ό,τι κάνεις, αντιγράφεται. Αν μιλάς με σεβασμό, θα μιλήσουν κι άλλοι έτσι. Αν «ξεφεύγεις», θα ξεφύγουν όλοι. Στο ΕΚΑΒ, η κουλτούρα δεν γράφεται σε χαρτί. Φτιάχνεται μέσα στο ασθενοφόρο, στη βάρδια, στο καφέ, στο περιστατικό.
Στο τέλος της ημέρας, το θέμα δεν είναι μόνο ηθικό. Είναι επιχειρησιακό. Ένα πλήρωμα που δεν εμπιστεύεται ο ένας τον άλλον δεν αποδίδει. Και όταν δεν αποδίδει, κινδυνεύουν ασθενείς και διασώστες.
Αν το δεις έτσι, καταλαβαίνεις γιατί αυτά τα ζητήματα δεν είναι «ευαίσθητα». Είναι κρίσιμα. Και θέλουν καθαρές κουβέντες, όχι στρογγυλέματα.
Αναφορές
8 tips for talking about sexual harassment with caregivers
Παναγιώτης Σπανός
ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ
