Η ανακάλυψη του Makaton από μια φοιτήτρια νοσηλευτικής την ενέπνευσε να αξιοποιήσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να κάνει την υγειονομική περίθαλψη πιο προσβάσιμη σε όλους. Το ίδιο εργαλείο μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά χρήσιμο και για τα πληρώματα ασθενοφόρων, όπου η επικοινωνία πρέπει να είναι άμεση, σαφής και αποτελεσματική.
Όταν η Claire Thompson είδε για πρώτη φορά το Makaton σε έναν χώρο φροντίδας ενηλίκων με μαθησιακές δυσκολίες, το χαρακτήρισε «game-changer».
«Ειλικρινά, νόμιζα ότι το είχε εφεύρει ένας παιδικός χαρακτήρας», λέει. «Δεν είχα καταλάβει πόσο μπορεί να αλλάξει τη ζωή κάποιου – ανοίγει πραγματικά τον κόσμο του.»
Ενώ η Νοηματική Γλώσσα χρησιμοποιείται κυρίως από άτομα με προβλήματα ακοής, το Makaton είναι ένα σύστημα επικοινωνίας που συνδυάζει νοήματα, ομιλία και σύμβολα, και απευθύνεται σε άτομα με μαθησιακές δυσκολίες ή προβλήματα επικοινωνίας.
Γιατί αφορά το πλήρωμα ασθενοφόρου
Στο προνοσοκομειακό περιβάλλον:
- Ο χρόνος είναι περιορισμένος
- Ο ασθενής μπορεί να είναι αγχωμένος, σε πόνο ή μη λεκτικός
- Η επικοινωνία συχνά είναι δύσκολη ή αδύνατη
Χωρίς επικοινωνία, η εκτίμηση και η φροντίδα υποβαθμίζονται.
Το Makaton μπορεί να βοηθήσει το πλήρωμα να:
- Κατανοήσει βασικές ανάγκες (πόνος, φόβος, δίψα)
- Δώσει απλές οδηγίες
- Μειώσει το άγχος του ασθενούς
- Παρέχει πραγματικά εξατομικευμένη φροντίδα
Βασική αρχή
Τα άτομα με μαθησιακές δυσκολίες έχουν φωνή — το πλήρωμα πρέπει να λειτουργεί ως «ενισχυτής» αυτής της φωνής, όχι ως αντικαταστάτης της.
Ακόμη και αν κάποιος είναι μη λεκτικός:
- Έχει αντίληψη
- Νιώθει πόνο
- Έχει προτιμήσεις και ανάγκες
Τι είναι το Makaton (συνοπτικά)
- Συνδυάζει νοήματα + λέξεις + εικόνες
- Χρησιμοποιείται από παιδιά και ενήλικες
- Μπορεί να προσαρμοστεί στο επίπεδο του κάθε ατόμου
- Είναι σχετικά εύκολο να μάθει κανείς βασικά στοιχεία
Πρακτική εφαρμογή στο ασθενοφόρο
3 ενδεικτικά χρήσιμα νοήματα:
- Πόνος
- Δείχνετε το σημείο του σώματος + έκφραση πόνου
- Βοήθεια
- Γροθιά πάνω σε ανοιχτή παλάμη
- Καλά / ΟΚ
- Αντίχειρας προς τα πάνω
Επιχειρησιακά οφέλη
Η χρήση βασικών στοιχείων Makaton μπορεί να:
- Βελτιώσει την αρχική εκτίμηση (primary survey)
- Μειώσει λάθη στην κατανόηση συμπτωμάτων
- Αυξήσει τη συνεργασία του ασθενούς
- Μειώσει την ανάγκη για καταστολή σε αγχωμένους ασθενείς
Συμπέρασμα
Για ένα πλήρωμα ασθενοφόρου, το Makaton δεν είναι «extra skill» — είναι εργαλείο επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας.
Ακόμη και λίγα βασικά νοήματα μπορούν να κάνουν τη διαφορά μεταξύ:
- σύγχυσης και κατανόησης
- άγχους και εμπιστοσύνης
- μέτριας και ποιοτικής φροντίδας
Πηγή: Sign, speech and symbols: using Makaton in nursing
Παναγιώτης Σπανός
ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ
