Εισαγωγή
Η σανίδα ακινητοποίησης σχεδιάστηκε αρχικά ως μέσο απεγκλωβισμού, αξιοποιώντας τη λεία επιφάνειά της για την ολίσθηση των τραυματιών έξω από οχήματα. Ωστόσο, στην καθημερινή κλινική πρακτική, έχει καταλήξει να αποτελεί το κύριο μέσο μεταφοράς και ακινητοποίησης των ασθενών μέχρι την άφιξή τους στο νοσοκομείο. Μια σημαντική μελέτη που διεξήχθη στα ΤΕΠ των West Midlands εξετάζει αν αυτή η ευρεία χρήση είναι πραγματικά προς όφελος του ασθενούς.
Τα Ευρήματα της Έρευνας
Η έρευνα, στην οποία συμμετείχε το 70% των επιμελητών και ειδικευόμενων της περιοχής, αποκάλυψε μια ανησυχητική πραγματικότητα:
-
Ευρεία Χρήση: Το 88% των τμημάτων διαθέτει σανίδα ακινητοποίησης.
-
Καθυστερημένη Απομάκρυνση: Η πλειονότητα των ασθενών (91%) παραμένει στη σανίδα τουλάχιστον μέχρι την ολοκλήρωση της πρωτοβάθμιας εκτίμησης και των πρώτων ακτινογραφιών.
-
Προτίμηση για Ακινητοποίηση: Το 43% των ιατρών την προτιμά ως κύριο μέσο ακινητοποίησης, συνδυαστικά με κολάρο και πλευρική υποστήριξη κεφαλής.
-
Μέσο Μεταφοράς: Το 51% τη χρησιμοποιεί για τη μεταφορά ασθενών από κρεβάτι σε κρεβάτι ή προς τον τομογράφο.
Οι Κίνδυνοι που Επισημαίνουν οι Ειδικοί
Παρά τη δημοφιλία της, η σανίδα ακινητοποίησης εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους, τους οποίους αναγνωρίζει το ιατρικό προσωπικό:
-
Ελκη από Πίεση (Κατακλίσεις): Λόγω της σκληρής και μη προσαρμόσιμης επιφάνειάς της, ασκούνται υψηλές πιέσεις σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος. Η ζημιά στους ιστούς μπορεί να ξεκινήσει ήδη από τα πρώτα 15-30 λεπτά παραμονής.
-
Έντονη Δυσφορία: Η σανίδα είναι εξαιρετικά άβολη για τον ασθενή.
-
Ακατάλληλη Στήριξη: Το σχήμα της δεν ακολουθεί τη φυσική καμπυλότητα της σπονδυλικής στήλης.
-
Υποβάθμιση Διαγνωστικών Εξετάσεων: Ακόμα και οι καλύτερες σανίδες επηρεάζουν την ποιότητα των ακτινογραφιών.
-
Ψευδής Αίσθηση Ασφάλειας: Μπορεί να δώσει την εντύπωση πλήρους ακινητοποίησης ενώ στην πραγματικότητα επιτρέπει μικροκινήσεις.
Υπάρχουν Εναλλακτικές;
Η μελέτη επισημαίνει ότι υπάρχουν ασφαλέστερες επιλογές:
-
Στρώμα Κενού (Vacuum Mattress): Παρέχει καλύτερη ακινητοποίηση του κορμού και είναι προτιμότερο για χρήση εντός νοσοκομείου.
-
Νάρθηκας Κενού (Vacuum Splint): Προσφέρει σταθερότητα με λιγότερη ολίσθηση του ασθενούς.
Συμπέρασμα: Τι Πρέπει να Αλλάξει
Οι διεθνείς οδηγίες του ATLS είναι σαφείς: η σανίδα ακινητοποίησης προορίζεται για χρήση πριν και κατά τη διάρκεια της μεταφοράς και όχι για παραμονή εντός του ΤΕΠ.
Τα νοσοκομεία οφείλουν να επανεξετάσουν τις πολιτικές τους. Η σανίδα πρέπει να αφαιρείται το συντομότερο δυνατό μετά την άφιξη του ασθενούς, ιδανικά πριν το τέλος της πρωτοβάθμιας εκτίμησης, ώστε να διασφαλιστεί η άνεση του τραυματία και η αποφυγή περαιτέρω επιπλοκών.
Πηγή: Use of the spinal board within the accident and emergency department
Η Χρήση της Σανίδας Ακινητοποίησης: Πότε το «Χρυσό Πρότυπο» Γίνεται Επικίνδυνο;
Η Χρήση της Σανίδας Ακινητοποίησης στα ΤΕΠ: Πρακτική Διαχείρισης ή Πηγή Κινδύνων;
Παναγιώτης Σπανός
ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ
