Πώς οι διασώστες του ΕΚΑΒ μπορούν να επικοινωνούν σωστά με κωφούς και βαρήκοους ασθενείς

Ευαισθητοποίηση για την Κώφωση

Πώς οι διασώστες του ΕΚΑΒ μπορούν να επικοινωνούν σωστά με κωφούς και βαρήκοους ασθενείς

Ως διασώστες του ΕΚΑΒ θα συναντάτε συχνά ασθενείς ή συγγενείς που είναι κωφοί ή βαρήκοοι. Η σωστή επικοινωνία είναι κρίσιμη για την ασφάλεια, την εμπιστοσύνη και την αποτελεσματική παροχή φροντίδας.

Η απώλεια ακοής είναι πολύ συχνή. Σε πολλές χώρες εκτιμάται ότι έως και 1 στους 3 ενήλικες παρουσιάζει κάποιο βαθμό βαρηκοΐας. Αυτό σημαίνει ότι σε ένα πλήρωμα ασθενοφόρου είναι πολύ πιθανό να αντιμετωπίσετε τέτοιους ασθενείς.

Μικρές αλλαγές στον τρόπο επικοινωνίας μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά στην ποιότητα της φροντίδας.

Κάθε επαφή με τον ασθενή μετράει

Ένας κωφός ή βαρήκοος ασθενής μπορεί να αισθανθεί άγχος, ευαλωτότητα ή ανασφάλεια, ιδιαίτερα σε επείγοντα περιστατικά.

Όταν ο διασώστης:

• εξηγεί τι θα κάνει

• βεβαιώνεται ότι ο ασθενής κατάλαβε

• προσαρμόζει τον τρόπο επικοινωνίας

τότε ο ασθενής αισθάνεται ασφαλής και συνεργάσιμος.

Μια απλή αλλά πολύ σημαντική ερώτηση είναι:

«Πώς μπορώ να επικοινωνήσω καλύτερα μαζί σας;»

Γιατί είναι σημαντικό

Έρευνες δείχνουν ότι πολλοί κωφοί ή βαρήκοοι ασθενείς δεν ερωτώνται ποτέ για τις επικοινωνιακές τους ανάγκες όταν λαμβάνουν υγειονομική φροντίδα.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε:

• παρεξηγήσεις

• λάθος πληροφορίες για συμπτώματα

• μειωμένη συνεργασία

• αυξημένο άγχος

Για έναν διασώστη ΕΚΑΒ, η σωστή επικοινωνία είναι απαραίτητη για:

• λήψη ιστορικού

• αξιολόγηση συμπτωμάτων

• εξήγηση διαδικασιών

• λήψη συναίνεσης

5 πρακτικοί τρόποι για να υποστηρίξετε κωφούς ή βαρήκοους ασθενείς

1. Αναγνωρίστε πιθανή απώλεια ακοής

Πολλοί άνθρωποι με βαρηκοΐα δεν έχουν διάγνωση ή δεν χρησιμοποιούν ακουστικά.

Πιθανά σημάδια:

• γυρίζουν το αυτί προς τη φωνή σας

• κοιτάζουν έντονα το στόμα σας

• ζητούν να επαναλάβετε

• δίνουν άσχετες απαντήσεις

• φαίνονται μπερδεμένοι

Σε ένα θορυβώδες περιβάλλον (π.χ. δρόμος, ασθενοφόρο, πλήθος) η δυσκολία επικοινωνίας αυξάνεται.

2. Διευκολύνετε την χειλεανάγνωση

Πολλοί βαρήκοοι βασίζονται στη χειλεανάγνωση, αλλά μόνο 30–40% των λέξεων φαίνεται στα χείλη.

Για να βοηθήσετε:

• τραβήξτε πρώτα την προσοχή του ασθενούς

• σταθείτε απέναντί του

• κρατήστε το πρόσωπό σας καλά φωτισμένο

• μην καλύπτετε το στόμα σας

• μιλήστε καθαρά και φυσιολογικά, όχι υπερβολικά αργά

• αν δεν καταλάβει:
  επαναλάβετε → επαναλάβετε → διατυπώστε διαφορετικά

Αν χρειαστεί:

• γράψτε σε χαρτί

• χρησιμοποιήστε κινητό για πληκτρολόγηση

• δείξτε ή χρησιμοποιήστε χειρονομίες

3. Βεβαιωθείτε ότι ο ασθενής κατάλαβε

Η κατανόηση ομιλίας για έναν βαρήκοο ασθενή είναι πολύ κουραστική.

Για αυτό:

• χρησιμοποιήστε απλές λέξεις

• μιλήστε με σύντομες προτάσεις

• δίνετε μία πληροφορία κάθε φορά

Παράδειγμα:

❌ «Θα σας βάλουμε οξυγόνο, θα μετρήσουμε πίεση και μετά θα πάμε στο νοσοκομείο.»

✔
«Θα σας δώσουμε οξυγόνο.»
(παύση)
«Τώρα θα μετρήσω την πίεσή σας.»

4. Ρωτήστε τον ασθενή πώς προτιμά να επικοινωνεί

Κάθε άτομο είναι διαφορετικό.

Μερικοί προτιμούν:

• χειλεανάγνωση

• γραπτή επικοινωνία

• νοηματική γλώσσα

• συγγενή ως διερμηνέα

Ρωτήστε απλά:

«Πώς προτιμάτε να επικοινωνούμε;»

Βασικές φράσεις για επικοινωνία με κωφούς ασθενείς (ΕΚΑΒ)

5. Σεβαστείτε ότι η κώφωση δεν είναι πάντα “πρόβλημα”

Για πολλούς ανθρώπους η κώφωση είναι μέρος της ταυτότητάς τους και της κουλτούρας τους.

Ως διασώστες:

• αποφύγετε υποτιμητικούς όρους

• αντιμετωπίστε την κατάσταση ουδέτερα και με σεβασμό

Πρακτικές συμβουλές ειδικά για το ΕΚΑΒ

Σε επείγον περιστατικό:

✔ αγγίξτε απαλά τον ώμο για να τραβήξετε προσοχή
✔ δείξτε τον εαυτό σας και πείτε «διασώστης»
✔ χρησιμοποιήστε απλές λέξεις
✔ δείξτε τι πρόκειται να κάνετε (π.χ. πίεση, οξυγόνο)
✔ χρησιμοποιήστε χαρτί ή κινητό για γράψιμο
✔ βεβαιωθείτε ότι ο ασθενής κατάλαβε

✅ Συμπέρασμα

Η σωστή επικοινωνία με κωφούς και βαρήκοους ασθενείς δεν απαιτεί ειδικό εξοπλισμό. Αρκούν:

• προσοχή

• σεβασμός

• απλότητα

• σαφής επικοινωνία

Αυτές οι μικρές προσαρμογές μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την ποιότητα της προνοσοκομειακής φροντίδας.

Βιβλιογραφία

Deaf awareness: getting it right for your patients

Παναγιώτης Σπανός

ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ