Στην προνοσοκομειακή φροντίδα, κάθε λεπτομέρεια έχει σημασία. Ένας από τους λιγότερο ορατούς, αλλά δυνητικά σοβαρούς κινδύνους σε ένα επείγον περιστατικό είναι η έκθεση στο μονοξείδιο του άνθρακα (CO), το οποίο παράγεται από τα καυσαέρια του ασθενοφόρου.
Το τοξικό αυτό αέριο μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση του ασθενούς, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν αναπνευστικές βλάβες, κατάγματα ή καταπληξία. Σκοπός αυτού του πρωτοκόλλου είναι να ευαισθητοποιήσει το προσωπικό σχετικά με τη σημασία της στρατηγικής τοποθέτησης του οχήματος και, κυρίως, του προσανατολισμού της εξάτμισης, ώστε να προστατεύονται τόσο ο ασθενής όσο και η υγειονομική ομάδα.
ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΜΟΝΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ
• Είναι άχρωμο, άοσμο και εξαιρετικά τοξικό αέριο.
• Συνδέεται με την αιμοσφαιρίνη και εμποδίζει τη μεταφορά οξυγόνου στους ιστούς.
• Μπορεί να προκαλέσει υποξία, σύγχυση, απώλεια συνείδησης ή θάνατο.
• Μπορεί να επιδεινώσει τραυματικές, αναπνευστικές και νευρολογικές καταστάσεις.
ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΦΟΡΟΥ
Εξάτμιση: Δεν πρέπει ποτέ να είναι στραμμένη προς τον ασθενή ή προς κλειστούς και ανεπαρκώς αεριζόμενους χώρους.
Απόσταση: Εφόσον οι συνθήκες το επιτρέπουν, το ασθενοφόρο πρέπει να διατηρείται σε απόσταση τουλάχιστον 25–30 μέτρων από τον ασθενή.
Προσανατολισμός: Το όχημα πρέπει να τοποθετείται με κατεύθυνση προς την έξοδο, με ελεύθερη οδό διαφυγής και την εξάτμιση στραμμένη προς ανοικτό χώρο.
Λειτουργία κινητήρα: Ο κινητήρας πρέπει να παραμένει σε λειτουργία μόνο όταν είναι απαραίτητο για την υποστήριξη του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού. Πρέπει να αποφεύγεται η παρατεταμένη λειτουργία του χωρίς πραγματική ανάγκη.
Καιρικές συνθήκες: Πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η κατεύθυνση του ανέμου, ώστε να αποτρέπεται η μεταφορά και η συσσώρευση καυσαερίων κοντά στον ασθενή, στο προσωπικό ή στο εσωτερικό κτιρίων και οχημάτων.
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το σβήσιμο του κινητήρα μπορεί να οδηγήσει σε αδυναμία επανεκκίνησης του οχήματος, δημιουργώντας ακόμη σοβαρότερο επιχειρησιακό πρόβλημα.
Για την αποφυγή τέτοιων περιστατικών συνιστάται η συστηματική προληπτική συντήρηση του ασθενοφόρου.
Όταν ο κινητήρας δεν μπορεί να σβήσει, η εξάτμιση πρέπει να προσανατολίζεται μακριά από τον ασθενή, το προσωπικό, τα ανοίγματα κτιρίων και τους κλειστούς χώρους. Παράλληλα, ο χρόνος λειτουργίας του κινητήρα πρέπει να περιορίζεται στο απολύτως αναγκαίο.
Η ασφάλεια στο σημείο του συμβάντος δεν εξαρτάται μόνο από την άμεση παροχή ιατρικής φροντίδας. Εξαρτάται και από τις επιχειρησιακές και υλικοτεχνικές αποφάσεις που λαμβάνουμε.
Η σωστή τοποθέτηση του ασθενοφόρου μπορεί να αποτρέψει πρόσθετες επιπλοκές και να προστατεύσει τόσο τον ασθενή όσο και το προσωπικό. Το παρόν πρωτόκολλο επιδιώκει να ενισχύσει μια κουλτούρα πρόληψης, περιβαλλοντικής επίγνωσης και επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας σε κάθε παρέμβαση.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
• Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ): Κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την έκθεση στο μονοξείδιο του άνθρακα.
• Αμερικανικό Κολέγιο Επειγόντων Ιατρών (ACEP): Πρωτόκολλα ασφάλειας στο σημείο του συμβάντος.
• Εγχειρίδιο Προνοσοκομειακής Διακομιδής, Εκδόσεις Panamericana.
• Άμεση εμπειρία επιχειρησιακού προσωπικού στο Σαντιάγο της Δομινικανής Δημοκρατίας, 2025.
«Δεν μοιράζομαι πληροφορίες για να προβληθώ, αλλά για να συμβάλω στη βελτίωση. Κάθε δεδομένο, κάθε ένδειξη και κάθε λέξη έχουν ως σκοπό την προστασία της ζωής και την ενδυνάμωση των ομάδων. Και όταν παραθέτω πηγές, δεν το κάνω για να δικαιολογηθώ, αλλά για να προσκαλέσω όλους σε μια συλλογική διαδικασία μάθησης».
Του Miguel López Cabrera
Ιατρού Προνοσοκομειακής Φροντίδας, TEM-P, FP, FM, Εκπαιδευτή
Παναγιώτης Σπανός
ΔΙΑΣΩΣΤΕΣ ΡΟΔΟΥ
